İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi 8 Ekim’de Atina’ya giderek Yunan hükûmetinden, Yunanistan’da bulunduğunu söylediği 60 kişinin iade işlemlerinin hızlandırılmasını ve Gülen hareketi mensuplarının iade edilmesini istedi; bu kişileri mülteci korumalarını kötüye kullanmakla suçladı. Çiftçi, Yurttaşların Korunması Bakanı Mihalis Hrisohoidis ve Göç ve İltica Bakanı Thanos Plevris ile görüştü.

60 kişinin listesi açıklanmadı. Dolayısıyla bu dosyaların hangilerinin adli suçlara, hangilerinin siyasi nedenlerle kovuşturulduğunu söyleyen kişilere ilişkin olduğu tespit edilemiyor. Yunan haber sitesi iefimerida, Türkiye’nin kamuya açık açıklamalarından 60 kişinin tamamının Gülen hareketiyle bağlantılı olduğu sonucunun da çıkmadığını belirtiyor.

Yunanistan Yurttaşların Korunması Bakanlığı kaynakları, hareketin Yunanistan’da örgütlü bir kolunun faaliyet gösterdiği iddiasını reddetti; uluslararası koruma talebinde bulunmuş Türkiye vatandaşlarının bir suç örgütüyle özdeşleştirilmesini de kabul etmedi.

İade dosyalarını yakından bilen bir kaynak iefimerida’ya, Gülen hareketiyle bağlantısı ya da başka siyasi nedenlerle kovuşturulan hiç kimse için yakın dönemde resmî bir iade talebi yapılmış görünmediğini söyledi. Yunanistan’a ulaşan talepler adam öldürme, soygun ve adam kaçırma gibi suçlara ilişkin.

Aynı kaynak, bir bakanlar düzeyi görüşmesinin neden bir iadeyle sonuçlanamayacağını da anlattı. İade için resmî bir talep gerekiyor; bu talep savcılıklar ve mahkemeler tarafından inceleniyor, Yunanistan Yargıtayı’na (Areios Pagos) başvurma imkânı bulunuyor ve ancak kesinleşmiş bir yargı kararının ardından adalet bakanı karar veriyor. Yurttaşların Korunması Bakanlığı’nın yetkisi polis iş birliği ve sınır ötesi suçla mücadeleyi kapsıyor; iade taleplerine ilişkin nihai kararı değil. INTERPOL kırmızı bülteni kişinin tespitini ve geçici olarak yakalanmasını başlatabilir, ancak tek başına iadeyi gerektirmez.

Bu nedenle iefimerida’nın kaynağı, Çiftçi’nin kamuoyuna yönelik taleplerini, yürürlükte olan belirli bir sürecin işareti olmaktan çok siyasi bir baskı uygulaması olarak değerlendiriyor.

Aktarılan Yunan tutumu usulle sınırlı değil. Türkiye’nin Gülen hareketini terör örgütü olarak nitelendirmesi, Yunan hukuk düzeninde buna karşılık gelen bir suçlamayı tek başına oluşturmaya yetmiyor. Her dosyanın kendi maddi olguları ve Yunanistan’ın uluslararası yükümlülükleri ışığında ayrı ayrı incelenmesi gerekiyor.

Yunanistan ayrıca Çiftçi’ye, iltica başvurularının incelenmesindeki usullerin önceki yıllara kıyasla sıkılaştırıldığını ve uluslararası koruma statüsünün kötüye kullanılmaması gerektiğini iletti; bununla birlikte iltica verilmesinin Ankara’nın siyasi hedeflerine bağlanamayacağını da açıkça belirtti.

Meselenin bir emsali var. Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından helikopterle Dedeağaç’a (Alexandroupoli) giden sekiz Türk subayı hakkındaki iade talepleri, Yunanistan Yargıtayı tarafından Ocak 2017’de, güvenlikleri ve adil yargılanma ihtimallerine ilişkin kaygılar gerekçesiyle reddedilmişti. Sekiz kişi bugün pasaport sahibi olarak çeşitli Avrupa ülkelerinde bulunuyor. Onları bugünkü 60 kişilik listeye bağlayan hiçbir şey yok.

Bunun yanında ayrı bir dosya yürüyor. Türkiye, tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun “gizli kasası” olarak nitelendirdiği iş insanı Murat Gülibrahimoğlu’nun iadesini istiyor. Gülibrahimoğlu temmuzda uluslararası koruma başvurusunda bulundu ve başvurusu inceleniyor. Yunan polisi, Türk basınında yer alan gözaltı haberlerini yalanladı; iade belgelerinin kendilerine ulaştığını ise doğruladı. Gülibrahimoğlu hakkındaki dosyanın siyasi saiklerle açıldığını söylüyor. Bu dosyanın Gülen hareketiyle bağlantısı yok.

Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği, Türkiye’nin hareketi terör örgütü olarak nitelendirmesini tanımıyor.

Ankara’nın Atina’da istediği, işlemlerin hızlandırılmasıydı. Yunan tarafının anlattığı ise henüz başlamamış işlemler.