Gaziantep 2. Ağır Ceza Mahkemesi 24 Eylül’de Mehmet Daylak’a yedi yıl altı ay hapis cezası verdi ve istinaf aşaması beklenirken tahliye etti. Beş sanık birlikte yargılanıyordu. Kimisi ceza aldı, kimisi beraat etti; hepsi tahliye edildi.

Cezaevinden çıkınca onkoloğunu aradı. Bir hafta sonra Ankara’da Hacettepe’de muayene edildi; doktor, kanserin nüksedip etmediğini belirlemek için PET tetkiki gerektiğini söyledi. Randevu perşembe gününe alındı.

Çarşamba gecesi, 7 Ekim’de, saat 23.30 sıralarında polis, ailenin hastaneye yakın olmak için taşındığı Aksaray’daki annesinin evine geldi. Eşinin anlatımına göre “Yat, yat!” diye bağırarak içeri girdiler, onu yere yatırdılar ve ters kelepçeyle götürdüler. İlk gözaltına alınışında da, diyor eşi, kapıyı kırarak girmişlerdi.

On üç gündür serbestti. Savcılık tahliye kararına itiraz etmişti ve itiraz kabul edildi. Eşinin anlatımına göre, beraat eden sanık da yeniden içeri alındı.

Tetkike giremedi.

Mehmet Daylak’a 2014’te, evliliğinin ikinci yılında, Osmaniye’de bir dershanede matematik öğretmenliği yaparken testis kanseri teşhisi konuldu. Hastalık o sırada dördüncü evredeydi. İki üç yılı hastanelerde geçti. Defalarca ameliyat oldu, ağır kemoterapi gördü, ardından yüksek doz kemoterapi aldı, sonra kök hücre nakli yapıldı. Bir böbreği kitle nedeniyle alındı. İkinci ameliyatta cerrahlar karaciğerinin bir kısmını ve safra kesesini aldı. Tek böbrekle yaşıyor. Ayrıca gut hastası; atakları aylarca yürüyememesine yol açıyor. Şeker hastalığı ve yüksek kolesterolü var. Engel oranı yüzde 86.

Tedavi bittiğinde engelliler için yapılan kamu personeli sınavına girdi ve 2015’te Osmaniye’de bir devlet lisesine matematik öğretmeni olarak atandı. Yaklaşık yedi ay ders verdi.

2017’de tutuklandı. Cezaevi doktoru bağışıklık sisteminin normal bir koğuş için fazla zayıf olduğunu tespit etti; Osmaniye Cezaevi’nin revir koğuşunda yedi ay tek başına kaldıktan sonra sağlık gerekçesiyle tahliye edildi. O dosyada, aralarında Bank Asya’ya para yatırmış olmasının da bulunduğu gerekçelerle sekiz yıl dokuz ay hapis cezası aldı. Yargıtay cezayı bozdu. O dosya dokuz yıl sonra hâlâ açık.

5 Mayıs 2025’te Gaziantep’teki ev baskınlarında yeniden tutuklandı. Eşi o gün dört yüzden fazla kişinin gözaltına alındığını ve bir yıl boyunca iddianame hazırlanmadığını söylüyor. Eylül ayındaki, kendisini hem mahkûm eden hem tahliye eden duruşmaya kadar yaklaşık on yedi ay tutuklu kaldı.

En son MR ve tomografi sonuçlarında dalağında, böbreğinde, karaciğerinde ve akciğerinde metastaz şüphesi oluşturan bulgular görüldü. PET tetkiki tam da bu bulguları açıklığa kavuşturmak için planlanmıştı. Aksaray T Tipi Cezaevi’nde bulunuyor. Eşi, avukatı ve kendisi, tetkiklerini tamamlayabilmesi için ayrı ayrı dilekçe verdi.

Bunun için bir hüküm var. 5275 sayılı Kanun’un 16. maddesi, ağır bir hastalığı veya engelliliği bulunan, cezaevi koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen kişiler bakımından, Adli Tıp Kurumu’nca onaylanan bir sağlık kurulu raporu üzerine cezanın infazının ertelenmesine imkân tanıyor.

Bu hüküm hükümlüler için yazılmış. Mehmet Daylak’ın mahkûmiyeti kesinleşmedi; dosyası istinafa gidiyor ve kendisi tutuklu. Hüküm, lafzı itibarıyla ona ulaşmıyor.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bu soruyu on üç yıl önce karara bağladı. Gülay Çetin/Türkiye kararında, ilerlemiş mide kanseri olan bir kadına, yalnızca tutuklu olduğu için hükümlülere tanınan sağlık gerekçeli tahliye imkânının tanınmamasında Türkiye’nin 3. maddeyi ve 14. maddeyle birlikte 3. maddeyi ihlal ettiğine hükmetti. Mahkeme, tutuklular ile kesinleşmiş ceza infaz edenlerin benzer durumda olduklarını ve farklı muameleye yeterli bir gerekçe gösterilmediğini belirtti. Gülay Çetin, kendisini tahliye edebilecek süreç tamamlanmadan, Temmuz 2011’de cezaevinde öldü.

Olayı kamuoyuna duyuran Ömer Faruk Gergerlioğlu, Daylak’ın kalan böbreğinin tıkalı olduğunu söylüyor. Paylaşımında engel oranı yüzde 80 olarak geçiyor; ailesinin aktardığı rapordaki oran ise yüzde 86. “Hasta mahpusların sağlık durumunu görmezden geliyorlar,” diye yazdı. “Ağzına kadar dolu cezaevlerini daha da doldurmaya çalışıyorlar.”

Bundan on gün önce Avrupa Konseyi’nin işkenceyi önleme komitesi, Türkiye’nin 100.000 kişiye 395 mahpus oranıyla diğer bütün üye devletlerden belirgin biçimde yüksek bir orana sahip olduğunu kaydeden iki rapor yayımlamıştı.

Bir tetkik perşembe gününe alınmıştı. Çarşamba gecesi yeniden cezaevine götürüldü ve tetkikin cevaplaması gereken soru açık duruyor.