Cumhuriyet Halk Partisi’nden 40 belediye başkanı, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden bu yana tutuklandı. İlke TV’nin 7 Ekim’de aktardığı bu rakam, sonradan tahliye edilenleri de kapsıyor ve hâlen cezaevinde bulunanların sayısını göstermiyor.

CHP o seçimlerde ülke genelinde birinci parti olmuş ve 30 büyükşehir belediyesinin 14’ünü kazanmıştı.

Tutuklamalar, 30 Ekim 2024’te İstanbul’un Esenyurt ilçesi belediye başkanı Ahmet Özer’in PKK/KCK üyeliği iddiasıyla tutuklanmasıyla başladı. Özer görevden uzaklaştırıldı ve belediyeye kayyım atandı. Yaklaşık sekiz buçuk aylık tutukluluğun ardından 14 Temmuz 2025’te tahliye edildi; Ocak 2026’da 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı.

Süreç, 19 Mart 2025’te İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun, Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan ve Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık’la birlikte tutuklanmasıyla genişledi. Şişli Belediyesi de kayyım yönetimine geçti.

O tarihten bu yana Beşiktaş, Beykoz, Büyükçekmece, Avcılar, Gaziosmanpaşa, Bayrampaşa, Beyoğlu, Şile, Ataşehir, Silivri, Adalar ve Üsküdar ilçe belediye başkanları ile Antalya, Adana, Bursa, Bolu, Uşak, Düzce, Kocaeli, İzmir, Ankara ve Mersin’deki belediye başkanları tutuklandı. Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek 5 Temmuz 2025’ten bu yana tutuklu. Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar Mart 2026’da tahliye edildi ancak görevine iade edilmedi. Beykoz Belediye Başkanı Alaattin Köseler 5 Eylül 2025’te tahliye edildi, savcılığın itirazı üzerine ertesi gün yeniden tutuklandı.

Son tutuklamalar 5 ve 6 Ekim 2026’da geldi: Ataşehir Belediye Başkanvekili Murat Güneş — kendisi, ilçenin seçilmiş başkanının nisan ayında tutuklanmasının ardından başkanvekili seçilmişti — ile Mersin Büyükşehir, Yenişehir, Mezitli ve Eyüpsultan belediye başkanları. Hepsi görevden uzaklaştırıldı.

Suçlamalar dosyadan dosyaya değişiyor: rüşvet, irtikâp, ihaleye fesat karıştırma, görevi kötüye kullanma, suç işlemek amacıyla örgüt kurma veya örgüte üye olma, kamu zararına dolandırıcılık ve terörle bağlantılı suçlamalar. Her iddia mahkûmiyetle sonuçlanmış değil; tutuklama kararı da suçluluğu ortaya koymuyor.

Tutuklamalar, yerel yönetimlerin bileşiminin seçimden bu yana değişmesine yol açan üç mekanizmadan yalnızca biri.

İkincisi kayyım atamaları ve belediye meclislerinin yeni isimler seçmesi. Esenyurt ve Şişli’ye kayyım atandı. Bayrampaşa’da CHP’li bir meclis üyesi başkanvekili seçildi; AK Parti’nin itirazı üzerine mahkeme seçimi iptal etti ve 26 Ekim 2025’teki yeni seçimi AK Parti adayı kazandı. Üsküdar ve Adalar’da ikinci kez yapılan seçimleri de AK Parti adayları kazandı. Menderes’te muhalefet oyu CHP, YENİ Parti ve bağımsız aday arasında bölündü; seçimi AK Parti adayı kazandı. Bursa Büyükşehir Belediyesi ile Akçakoca ve Gaziosmanpaşa ilçe belediyelerinin başına da AK Parti adayları geçti.

Üçüncüsü parti değişiklikleri. 7 Ekim’de İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay AK Parti’ye katıldı ve Türkiye’nin üçüncü büyük kentinin belediye başkanlığı iktidar partisine geçti. Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu daha önce, Afyonkarahisar Belediye Başkanı Burcu Köksal ise mayısta aynı adımı atmıştı. 21 Mayıs’taki “mutlak butlan” kararının ardından Tekirdağ, Manisa, Eskişehir ve Denizli büyükşehir belediye başkanları yeni kurulan YENİ Parti’ye geçti; Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu yanında 14 ilçe belediye başkanını da götürdü. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş ise CHP’den istifa ederek bağımsız kaldı.

İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nde CHP’nin üye sayısı 2024 seçimlerinin ardından sahip olduğu 187’den 154’e geriledi; Cumhur İttifakı’nın üye sayısı 130’dan 142’ye yükseldi.

CHP, yargının kendi yönettiği belediyeleri zayıflatmak ve yerel seçim sonuçlarını tersine çevirmek için kullanıldığını söylüyor. Hükûmet, yargının bağımsız hareket ettiğini ve suç iddialarının kim söz konusu olursa olsun soruşturulması gerektiğini belirtiyor.

Tartışmalı olmayan şey aritmetik. Muhalefetin kazandığı bir seçimin üzerinden iki buçuk yıl geçtikten sonra, kazandığının önemli bir bölümünü bir başkası yönetiyor.