Op zondag nam een vrederechter in strafzaken in Istanbul twee universiteitsstudenten in voorlopige hechtenis. Nehir Dizdar, die politieke wetenschappen studeert aan de Galatasaray Universiteit, en Nevin Tekin van de Universiteit van Istanbul hadden vóór een bezoek van de minister van Nationaal Onderwijs een spandoek aan de hekken van Kadıköy Lisesi gehangen. Daarop stond: “Als wij geen toekomst hebben, zullen jullie geen rust hebben. Yusuf Tekin, neem ontslag!” De rechter oordeelde dat “jullie zullen geen rust hebben” een bedreiging aan het adres van de minister vormde en dat gerechtelijk toezicht onvoldoende zou zijn.

Dinsdagavond verzamelden studenten zich op het Beşiktaşplein om tegen die beslissing te protesteren. Zij droegen dezelfde woorden op protestborden.

In de vroege uren van woensdag ging de politie naar de woningen van vier studenten en nam hen mee. Drie van de vier studeren aan de Galatasaray Universiteit. Ze werden de hele nacht verhoord, naar het gerechtsgebouw in Çağlayan gebracht en onder gerechtelijk toezicht vrijgelaten. Ze moeten zich regelmatig melden voor ondertekening en mogen het land niet verlaten.

Volgens hun advocaten is de grondslag een vermeende schending van Wet nr. 2911 inzake Vergaderingen en Betogingen. Het aangehaalde materiaal is wat op hun protestborden stond. Drie slogans worden genoemd: dat de MESEM-centra moeten worden gesloten en het systeem dat doodt ten val moet worden gebracht; dat de revolutie deze vuiligheid zal opruimen; en “als wij geen toekomst hebben, zullen jullie geen rust hebben.”

Die laatste zin is dezelfde die Dizdar en Tekin in de gevangenis deed belanden. Vier andere studenten werden uit hun bed gehaald omdat zij die woorden op een stuk karton hadden geschreven tijdens een protest tegen hun gevangenzetting. Volgens deze redenering reproduceert het strafbare feit zichzelf telkens wanneer iemand ertegen protesteert.

Maar het is de eerste slogan die bijzondere aandacht verdient, omdat het om een feitelijke bewering over overleden kinderen gaat en die kan worden gecontroleerd.

MESEM is het staatsprogramma van Centra voor Beroepsonderwijs, waarbij schoolgaande jongeren naast lessen in de klas ook op werkplekken worden geplaatst. In juni meldde het ministerie, in antwoord op een schriftelijke vraag in de Grote Nationale Vergadering, dat sinds 2016 3.080 arbeidsongevallen met MESEM-studenten hadden plaatsgevonden, waarvan dertien met dodelijke afloop. In september gaf minister Tekin cijfers voor alleen 2025 en 2026: 9.950 ongevallen en 37 overleden studenten.

Dertien sterfgevallen in negen jaar, en vervolgens 37 in twee jaar. Beide cijferreeksen komen van hetzelfde ministerie. Over geen van beide is een correctie gemeld. De Raad voor Gezondheid en Veiligheid van Werknemers (İSİG Meclisi), die eigen veldonderzoek verricht en niet op de cijfers van het ministerie steunt, stelt dat sinds 2023 minstens twintig MESEM-studenten op het werk zijn omgekomen.

Dezelfde organisatie registreerde dat tijdens het schooljaar 2025–2026 in Türkiye minstens 95 kinderen jonger dan achttien jaar op het werk omkwamen, ongeveer 32 procent meer dan de 72 van het jaar voordien. Achtentwintig van hen waren tussen vijf en veertien jaar oud.

Daar ging het protestbord over. Nehir Dizdar zei tijdens haar detentie dat zij haar recht verdedigde om kritiek te uiten op de dood van kinderen die aan MESEM deelnemen.

Haar moeder, Zübeyde Duran Dizdar, een gepensioneerde lerares, stelde de vraag waarop deze week geen antwoord kwam. “Welke wet zegt dat een minister niet bekritiseerd mag worden? Welke wet zegt dat er niet tegen een minister geprotesteerd mag worden?”

Dizdar en Tekin werden woensdag vrijgelaten, na drie dagen in de gevangenis. De vier studenten werden dezelfde dag onder voorwaarden vrijgelaten. De twee redacteurs van Sözcü die maandagavond waren aangehouden wegens een kop waarin de eerste twee studenten middelbare scholieren werden genoemd terwijl zij universiteitsstudenten zijn, werden vrijgelaten nadat zij om drie uur ’s nachts een verklaring hadden afgelegd.

Binnen vijf dagen werden acht mensen ’s nachts uit hun woning gehaald in verband met een laken dat aan het hek van een school was vastgebonden. Geen van hen wordt van geweld beschuldigd. De minister van wie op het spandoek het ontslag werd geëist, heeft het parlement twee verschillende cijfers gegeven over het aantal kinderen dat in zijn programma is overleden, en over geen van beide is hem rekenschap gevraagd.