Hasan Basri Usta publiceerde woensdagochtend een relaas van wat hem naar eigen zeggen is aangedaan. “Ik maak dit openbaar”, schreef hij. “In Ankara ben ik midden op straat door de politie ontvoerd, geblinddoekt en onder dwang in een voertuig gezet.”

Hij is student aan de Hacettepe Universiteit en lid van de Federatie van Socialistische Jongerenverenigingen. Hij werkt naast zijn studie. Hij werd aangehouden tijdens de grootschalige operatie voorafgaand aan de NAVO-top in Ankara en na drie maanden in de gevangenis vrijgelaten.

Wat hij beschrijft, gebeurde daarna. Toen hij van zijn werk naar huis terugkeerde, zegt hij, versperde de politie hem in een zijstraat de weg en werd hij in een zwarte jeep gezet. Hij werd geblinddoekt en naar een hoger gelegen gebied in Mamak gebracht, aan de oostelijke rand van de stad. Hij zegt dat hij daar ongeveer drie uur werd vastgehouden en werd blootgesteld aan slagen, psychologisch geweld en doodsbedreigingen.

Hij zegt dat er geweld werd gebruikt om zijn vingerafdruk af te nemen en zijn telefoon te ontgrendelen. Terwijl hij geblinddoekt was, zouden zij over zijn vrienden tegen hem hebben gesproken en hem onder druk hebben gezet om beschuldigingen tegen hen af te leggen. Hij zegt dat ze hem voorstelden informant te worden en hem geld aanboden om zijn politieke activiteiten op te geven.

“Omdat ik socialist ben, omdat ik een jongere ben die strijdt, ben ik in de hoofdstad van dit land midden op straat door de politie ontvoerd en met de dood bedreigd.”

Dit zijn zijn beschuldigingen. Geen enkele officier van justitie heeft ze onderzocht en geen enkele rechtbank heeft erover geoordeeld. Wat wel kan worden gezegd, is dat dit soort relaas niet onbekend is.

In augustus publiceerde DEM-parlementslid Ömer Faruk Gergerlioğlu een rapport waarin 73 vermeende ontvoeringen en verdwijningen in Türkiye sinds 2015 werden gedocumenteerd, samengesteld op basis van verklaringen van families en advocaten, rechterlijke beslissingen, mensenrechtenrapportage en beeldmateriaal. Het rapport formuleert voorzichtig: het beweert niet dat elk geval op de lijst juridisch is vastgesteld. Wat het wel vastlegt, is dat onderzoeken er vaak niet in zijn geslaagd de verantwoordelijken te identificeren of vast te stellen wat er met de vermisten is gebeurd.

Drie van die mensen zijn nooit teruggevonden. Yusuf Bilge Tunç werd op 6 augustus 2019 in Ankara meegenomen; inmiddels zijn zeven jaar en twee maanden verstreken. Mustafa Özgür Gültekin verdween in december 2016 in Ankara. Ayhan Oran werd voor het laatst gezien op 1 november 2016, deze maand tien jaar geleden.

De vroegste zaak in het rapport dateert van juni 2015: Kadir Örnek, een functionaris van de Arbeiderspartij, werd ongeveer negentig minuten vastgehouden en kreeg te horen dat hij zijn politieke activiteiten moest beëindigen.

Anderen keerden wel terug. In april 2020 meldde Human Rights Watch dat het zestien zaken sinds 2017 had onderzocht en dat geen enkele daarvan doeltreffend was onderzocht. Gökhan Türkmen verdween op 7 februari 2019 en dook op 6 november van dat jaar opnieuw op in politiehechtenis, nadat hij 271 dagen was vastgehouden op een plaats waarvan hem nooit de naam was meegedeeld. Hij vertelde een rechtbank dat hij geblinddoekt en geboeid was geweest, met kettingen aan zijn voeten was vastgemaakt en van eten, water en slaap was beroofd. Ook zou hij gedwongen zijn een verklaring van vijftig pagina’s over te schrijven, te ondertekenen en uit het hoofd te leren. Mustafa Yılmaz was 245 dagen verdwenen. Mesut Geçer, een voormalig inlichtingenofficier, zestien maanden. Önder Asan 42 dagen. In april 2020 besloot een officier van justitie in Ankara de klachten niet verder te vervolgen.

En de methode bleef niet beperkt tot één groep. In februari 2021 werden drie universiteitsstudenten in Ankara, Ali Ayduğan van de Arbeiderspartij van Türkiye, Uğurcan Baynal van de Studenten Collectieven en Sena Bademli, op straat aangesproken door mannen die zeiden politieagenten te zijn en een identiteitscontrole uit te voeren. Ze werden in burgerauto’s gezet, geslagen en bedreigd en vervolgens achtergelaten in Gölbaşı, Pursaklar en Sincan. De politiedirectie van Ankara zei dat zij noch in de registers van politiehechtenis, noch in de ziekenhuisregisters voorkwamen. Baynal kreeg te horen dat hij niet opnieuw aan de Boğaziçi-protesten mocht deelnemen.

Volgens de Mensenrechtenvereniging zijn sinds 1980 in Türkiye 1.388 mensen slachtoffer geworden van gedwongen verdwijning.

Wat het woensdag gepubliceerde relaas onderscheidt, is hoe alledaags het doel ervan was. Niemand verdween maandenlang. Er was geen geheime locatie en geen verklaring van vijftig pagina’s. Er was een auto, een heuvelachtig gebied, drie uur en een voorstel: informeer over je vrienden, neem het geld aan, stop ermee.

Drie uur is genoeg. Dat is het punt. Iemand die drie weken eerder uit de gevangenis is vrijgelaten, krijgt te zien dat de straat niet veiliger is dan de cel en dat er de volgende keer geen bevel, geen registratie en geen adres nodig hoeven te zijn.

De operatie waarbij hij voor het eerst werd opgepakt, leidde op 23 juni tot 103 aanhoudingen, op een totaal van 209 mensen die op één dag werden vastgezet, twee weken voor de top. De beschuldiging luidde lidmaatschap van een gewapende terroristische organisatie. Medyascope meldde destijds dat in de brief waarmee het openbaar ministerie hen naar de rechtbank verwees niet werd uitgelegd hoe, of op welke manier, een van hen ergens lid van zou zijn geweest.

Hij heeft gezegd dat hij zal doorgaan. “Jullie kunnen ons niet bang maken met telefoontjes naar onze families, met detentie en arrestatie, met ontvoering en doodsbedreigingen.”

De manier om vast te stellen of dit een beschuldiging of een feit is, is een onderzoek. Afgaande op het verloop van het afgelopen decennium is dat juist wat het minst waarschijnlijk lijkt te gebeuren.