Het parket van Istanbul maakte dinsdag bekend dat vijftien mensen waren aangehouden op vijftien adressen in Istanbul, Burdur en Ordu. Het gaat om de zesde golf van wat het parket het EMAR-onderzoek noemt, naar de Turkse initialen voor het “Analyseverslag van de geheime politiestructuur”.

In dit soort zaken luidt de beschuldiging doorgaans lidmaatschap van een gewapende terroristische organisatie op grond van artikel 314, lid 2, van het Wetboek van Strafrecht. De verklaring vermeldt dat artikel niet.

Wat de verklaring wel uiteenzet, is waar de zaak vandaan komt. Het bewijsmateriaal bestaat uit een SD-kaart die werd verkregen van een geheime getuige met de codenaam “Garson”, oftewel “Ober”, en die EMAR-gegevens bevat. De aangehouden personen worden omschreven als mensen die in die gegevens voorkomen, contacten hadden met personen die deel zouden uitmaken van de geheime structuren van de organisatie, rekeningen bij Bank Asya hadden en tegen wie bevindingen bestaan over openbare telefoons en opeenvolgende oproepen. Volgens de verklaring werd vastgesteld dat zij op een verantwoordelijk niveau actief waren binnen de geheime politiestructuur.

Dat is alles. Een geheugenkaart, een bankrekening en een patroon van telefoongesprekken.

Daarbij valt op wat de eigen theorie van het openbaar ministerie vereist. Het zou gaan om *mahrem *structuren, geheime structuren waarvan de leden juist buiten de gewone kanalen van de organisatie werden aangestuurd om geen sporen achter te laten. Een theorie die op verborgenheid berust, levert volgens haar eigen logica een zaak op die nooit op rechtstreeks bewijs kan steunen. Die leemte wordt vervolgens gevuld met de registratie door een derde van wie iemand zou zijn, een bank waar honderdduizenden mensen een rekening hadden, en het feit dat twee telefoonnummers na elkaar vanaf dezelfde openbare telefoon werden gebeld.

Over elk van die drie elementen is inmiddels rechtspraak gewezen.

Wat de gegevens betreft, oordeelde de Grote Kamer in *Yüksel Yalçınkaya tegen Türkiye *op 26 september 2023 dat Türkiye artikel 6, lid 1, had geschonden door een man te veroordelen op basis van materiaal dat hem nooit ter beschikking was gesteld en waarvan hij de betrouwbaarheid ondanks zijn bezwaren niet had kunnen laten toetsen, en artikel 7 had geschonden door één categorie bewijsmateriaal als sluitend bewijs voor alle bestanddelen van het strafbare feit te behandelen. Het Hof stelde vast dat het om een systemisch probleem ging en wees op algemene maatregelen krachtens artikel 46. Sindsdien heeft het Hof dezelfde kwestie opnieuw beoordeeld in arresten betreffende 2.420 verzoekers in december 2025, 893 in juni 2026 en 947 in september 2026.

Wat Bank Asya betreft, oordeelde hetzelfde arrest dat het behandelen van een rechtmatige bankrekening en rechtmatig lidmaatschap van verenigingen als aanwijzingen voor strafbaar gedrag artikel 11 schond. De bank was een beursgenoteerde instelling die onder toezicht stond van de Turkse staat, en het hebben van een rekening bij die bank was destijds niet strafbaar.

Wat de belgegevens betreft, oordeelde de Grote Kamer in *Yasak tegen Türkiye *op 5 mei 2026 dat een veroordeling op grond van artikel 314, lid 2, artikel 7 schendt wanneer nationale rechtbanken bewijselementen opsommen en vervolgens zonder geïndividualiseerde motivering rechtstreeks concluderen dat strafrechtelijk opzet aanwezig was. Gegevens over telecommunicatieverkeer behoorden tot het materiaal in die zaak. Het Hof oordeelde dat lidmaatschap bewijs vereist van een persoonlijke, functionele of hiërarchische band met de organisatie, en dat opzet niet kan worden afgeleid uit deelname aan economisch of maatschappelijk leven die op het moment zelf rechtmatig was. De Turkse regering erkende in die procedure dat geen van de aan de verzoeker toegeschreven handelingen op het relevante tijdstip verboden was.

Wat de getuige betreft, oordeelde het Hof in juli 2025 in *Selahattin Demirtaş tegen Türkiye (nr. 4) *dat verklaringen van anonieme getuigen door objectieve elementen moeten worden bevestigd en dat beschuldigingen die in abstracte termen zijn geformuleerd, zonder details over enige concrete activiteit, geen redelijke verdenking kunnen dragen. Het Hof paste die maatstaf op 13 oktober van dit jaar opnieuw toe tegen Türkiye in Kaya tegen Türkiye.

Er is niets publiekelijk bekendgemaakt over de manier waarop de SD-kaart werd verkregen, wie de gegevens erop heeft samengesteld, wanneer dat gebeurde, op welke basis, of dat een advocaat van de verdediging ooit toestemming heeft gekregen de ruwe gegevens te onderzoeken. Evenmin is bekendgemaakt wie “Garson” is of dat zijn verklaringen ooit in een procedure op tegenspraak zijn getoetst.

De vijfde golf vond achttien dagen eerder plaats. Op 2 oktober werden in zes provincies twintig mensen aangehouden. Veertien van hen werden in voorlopige hechtenis genomen en zes onder gerechtelijk toezicht vrijgelaten. Dezelfde geheugenkaart, dezelfde getuige, dezelfde formulering over het actief zijn op een verantwoordelijk niveau. Regeringsgezinde kranten berichtten dat de kaart was “gedecodeerd”. Over de eerste vier golven is niets gepubliceerd: niet hoeveel mensen werden aangehouden, niet hoeveel er werden aangeklaagd, en niet hoeveel er zijn veroordeeld of vrijgesproken.

De operatie wordt uitgevoerd door de afdeling Bestrijding van Smokkelcriminaliteit.

In dezelfde verklaring werd melding gemaakt van een tweede, niet-gerelateerde operatie tegen negen personen wegens vermeende financiering van ISIS via een WhatsApp-groep, op basis van gegevens van de financiële inlichtingendienst over transacties met personen tegen wie eerder in verband met die organisatie was opgetreden. Zes mensen werden aangehouden en naar drie wordt nog gezocht. In die zaak worden een groep, een gegevensbestand en een soort transactie genoemd. Het verschil is opvallend.

“FETÖ/PDY” en “DEAŞ” zijn benamingen die door de Turkse autoriteiten worden gebruikt en komen hier uitsluitend als citaat voor. Deze organisatie neemt die termen niet over.

Niemand die dinsdag werd aangehouden is aangeklaagd, voor een rechter gebracht of veroordeeld. Drie jaar nadat Straatsburg de bewijsstructuur van dit soort zaken als een systemisch probleem omschreef, is die structuur ongewijzigd en blijven de golven, met tussenpozen van enkele weken, voortkomen uit één enkele geheugenkaart.