Avrupa Birliği Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, 9 Ekim’de Edirne’de gazetecilere yaptığı açıklamada, AB’nin Türkiye’deki demokratik standartlara ilişkin “ciddi kaygılar” taşımayı sürdürdüğünü söyledi.

“Demokratik standartlara ilişkin kaygılarımız devam ediyor” dedi Kos. “Basın özgürlüğünü, LGBTİ+’ların haklarını ve yerel demokrasiyi etkileyen son gelişmeler, Türkiye’nin AB’ye üyelik hedefiyle arasındaki mesafeyi açıyor.”

Komisyonun 28 Ekim’de açıklanacak yıllık genişleme raporunun “bu alanlardaki ciddi kaygılarımızı yansıtacağını” belirten Kos, “Ayrıca gerçekleri açık ve net biçimde kamuoyuyla paylaşmaktan da çekinmeyeceğim” dedi.

Komiserin saydığı üç alan, son bir ayda en çok belgelenmiş malzemenin üretildiği üç alan. Basın özgürlüğünde: İfade Özgürlüğü Derneği eylül ayında en az 1.270 X hesabının erişime engellendiğini, bunlardan yalnızca 115’inin bir mahkeme kararı kapsamında olduğunu kaydetti; 29 Eylül’de T24 haber sitesinin tamamı engellendi; 30 Eylül’de bianet’in hesabı izledi ve karar bir hafta sonra hâlâ tebliğ edilmemişti; derneğin kendi hesabı ile izleme projesinin hesabı 1 ve 5 Ekim’de engellendi. LGBTİ+ haklarında: T24 kararı, savcılığın “LGBT propagandası” olarak nitelendirdiği 118 içeriği gerekçe gösterdi; Avrupa Konseyi İşkencenin Önlenmesi Komitesi’nin 6 Ekim’de yayımlanan raporu ise Antalya L Tipi Cezaevi’nde eşcinsel olduğunu beyan eden mahpusların, hastane belgesi beklerken altı aya varan sürelerle hücre hapsine benzer koşullarda tutulduğunu kaydetti.

Kos bu açıklamaları, Bulgaristan’a uzanan demiryolu koridorunun parçası olan ve AB tarafından finanse edilen Halkalı-Kapıkule hızlı tren hattının Çerkezköy-Kapıkule kesiminin açılışında, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’yla birlikte yaptı. Aynı törende, geçen yıl 218 milyar euro olan AB-Türkiye ticaret hacminin 400 milyar euroyu aşabileceğini söyledi ve Gümrük Birliği’nin güncellenmesi konusunu gündeme getirdi.

Kos, yakınlaşmanın gerekçelerini de sıraladı. AB’nin “Avrupa’daki yeni gerçekleri yansıtan, iş birliğine dayalı ve karşılıklı yarar sağlayan bir ilişki geliştirmekte güçlü bir çıkarı” bulunduğunu belirterek bu ihtiyacın “somut gerçekler”den kaynaklandığını söyledi ve Karadeniz’de gemilere yönelik son insansız hava aracı saldırılarına işaret etti. Şubat ayında Birliğe, ilişkiyi “yeni bir gözle” yeniden değerlendirme çağrısı yaptığını hatırlattı. Yakınlaşmanın, Türkiye’nin komşu üye devletlerle ilişkilerine de bağlı olacağını belirterek bunu “elzem” olarak nitelendirdi.

Katılım müzakereleri 2005’te açıldı ve yıllardır askıda. Cumhurbaşkanı Erdoğan ağustos ayında AB üyeliğinin artık öncelik olmadığını söyledi, ancak bunu tümüyle dışlamadı. Ankara, son dönemdeki politikalarının aile değerlerini ve kamu düzenini korumayı amaçladığını belirtiyor.

Kaygılar, Avrupa Birliği’nin parasını ödediği bir demiryolunun açılışında dile getirildi.