De Mensenrechtenindex 2025 van het V-Dem Institute, gepubliceerd via Our World in Data, geeft Türkiye een score van 0,402 op een schaal van 0 tot 1 en plaatst het land op de 140e plaats.
De index meet in welke mate mensen gevrijwaard zijn van foltering door de overheid, politieke moorden en dwangarbeid, eigendomsrechten hebben en vrijheid van beweging, godsdienst, meningsuiting en vereniging genieten. De index is samengesteld op basis van beoordelingen door enkele duizenden landenexperts en bestaat uit drie componenten: rechten op lichamelijke integriteit, private burgerlijke vrijheden en politieke burgerlijke vrijheden.
De landen die in de rangschikking direct rond Türkiye staan, zijn Algerije op de 136e plaats, Vietnam op de 141e, Zimbabwe op de 142e, Qatar op de 144e en de Verenigde Arabische Emiraten op de 146e. Pakistan staat op de 131e plaats en Somalië op de 133e, beide boven Türkiye.
Türkiye is sinds 1950 lid van de Raad van Europa, ratificeerde het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens in 1954 en is sinds 1999 kandidaat voor toetreding tot de Europese Unie. Van de Europese staten in dezelfde dataset scoort Griekenland 0,878, Bulgarije 0,849, Hongarije 0,793, Servië 0,730 en Georgië 0,700.
De index is een beoordeling door deskundigen en geen juridische vaststelling. Toch meet hij in grote lijnen dezelfde rechten als die welke door het Verdrag worden beschermd, en beide gegevensreeksen wijzen in dezelfde richting. In het jaar waarop de index betrekking heeft, stelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens schendingen vast die duizenden Turkse verzoekers troffen in zaken waarin associaties en rechtmatige gedragingen als bewijs van terrorisme waren behandeld; zette het Comité van Ministers het verscherpte toezicht op de arresten *Kavala *en *Yalçınkaya *voort; en beoordeelde het rapport *Freedom on the Net 2025 *het internet in Türkiye als “Not Free”, oftewel “Niet vrij”, met een score van 31 op 100, de laagste score van de beoordeelde Europese landen.
Een rangschikking is een samenvatting, geen argument. Wat zij hier samenvat, is een positie die Türkiye deelt met staten die geen partij zijn bij het Verdrag en de daaruit voortvloeiende verplichtingen nooit hebben aanvaard.
Bronnen
1- Our World in Data, “Human Rights Index, 2025”, gegevens van V-Dem (2026): https://ourworldindata.org/grapher/human-rights-index-vdem?tab=table
2- V-Dem Institute, Democracy Report 2026: https://www.v-dem.net/documents/75/V-DemInstituteDemocracyReport2026_lowres.pdf
3- Freedom House, Freedom on the Net 2025, landenrapport Türkiye: https://freedomhouse.org/country/turkey/freedom-net/2025