V-Dem Enstitüsü’nün Our World in Data üzerinden yayımlanan 2025 İnsan Hakları Endeksi’nde Türkiye, 0 ile 1 arasında değişen ölçekte 0,402 puanla 140. sırada yer alıyor.

Endeks, insanların devlet eliyle işkenceden, siyasi cinayetlerden ve zorla çalıştırmadan ne ölçüde uzak olduğunu; mülkiyet haklarına sahip olup olmadığını; seyahat, din, ifade ve örgütlenme özgürlüklerinden ne ölçüde yararlanabildiğini ölçüyor. Binlerce ülke uzmanının değerlendirmelerinden derleniyor ve üç bileşen üzerine kuruluyor: fiziksel bütünlük hakları, özel alandaki sivil özgürlükler ve siyasal sivil özgürlükler.

Tabloda Türkiye’nin hemen çevresindeki ülkeler şunlar: 136. sırada Cezayir, 141. sırada Vietnam, 142. sırada Zimbabve, 144. sırada Katar ve 146. sırada Birleşik Arap Emirlikleri. Pakistan 131., Somali 133. sırada; ikisi de Türkiye’nin üzerinde.

Türkiye 1950’den bu yana Avrupa Konseyi üyesi, 1954’te Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni onayladı ve 1999’dan bu yana Avrupa Birliği’ne aday ülke. Aynı veri setinde Avrupa ülkelerinden Yunanistan 0,878, Bulgaristan 0,849, Macaristan 0,793, Sırbistan 0,730 ve Gürcistan 0,700 puan alıyor.

Endeks, hukuki bir tespit değil, bir uzman değerlendirmesi. Yine de Sözleşme’nin koruduğu şeylerin aynısını ölçüyor ve iki kayıt aynı yönü gösteriyor. Endeksin kapsadığı yıl içinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, örgütlenmenin ve hukuka uygun davranışların terör delili sayıldığı davalarda binlerce Türkiyeli başvurucuyu ilgilendiren ihlaller tespit etti; Bakanlar Komitesi Kavala ve Yalçınkaya kararlarının gelişmiş denetim usulüyle izlenmesini sürdürdü; Freedom on the Net 2025 raporu ise Türkiye’nin internetini 100 üzerinden 31 puanla “özgür değil” olarak değerlendirdi; bu, değerlendirmeye alınan Avrupa ülkeleri arasındaki en düşük puandı.

Bir sıralama, bir argüman değil, bir özettir. Burada özetlediği şey, Sözleşme’ye taraf olmayan ve onun yükümlülüklerini hiçbir zaman üstlenmemiş devletlerle paylaşılan bir konum.