De Turkse Justitieacademie startte op 7 september 2026 een opleidingsprogramma over mensenrechten voor de directeur van het Roemeense Nationaal Instituut voor de Magistratuur, leden van de Roemeense Hoge Raad voor de Magistratuur en Roemeense rechters en parketmagistraten in opleiding. Het programma wordt georganiseerd samen met het Turkse Agentschap voor Samenwerking en Coördinatie (TİKA).

Volgens de Academie behandelt het programma het mensenrechtensysteem van de Verenigde Naties, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, het recht op een eerlijk proces, het recht op leven, vrijheid en veiligheid van de persoon, het recht op eerbiediging van het privéleven, de vrijheid van meningsuiting en het eigendomsrecht. De deelnemers zullen een bezoek brengen aan het gerechtsgebouw Ankara West, de Raad van Rechters en Aanklagers, het Hof van Cassatie en het Grondwettelijk Hof. Voorzitter van de Academie Metin Yıldırım verklaarde dat de bescherming van deze rechten tot de belangrijkste verantwoordelijkheden van een onafhankelijke en onpartijdige rechterlijke macht behoort.

De vergelijkbare staat van dienst van beide rechtsstelsels is gedocumenteerd.

Momenteel waren 56.500 verzoekschriften aanhangig bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Daarvan hadden er 22.600 betrekking op Turkije, het hoogste aantal van alle staten. Voor Roemenië ging het om 2.100 verzoekschriften. Turkije telde in 2025 ook het hoogste aantal nieuwe verzoekschriften, namelijk 6.743. Dat komt neer op 0,79 verzoekschriften per 10.000 inwoners, tegenover een Europees gemiddelde van 0,38.

In 2025 wees het Hof 74 arresten over Turkije en stelde het in 66 daarvan minstens één schending vast. Advocaat Ufuk Yeşil schrijft op X dat de overeenkomstige cijfers voor Roemenië 33 arresten bedragen, waarbij in 20 zaken een schending werd vastgesteld. Hij merkt ook op dat de Turkse arresten betrekking hebben op veel grotere aantallen verzoekers, omdat het Hof zaken over ontslagen na 2016 samenvoegt. Alleen al op 16 december 2025 werden in vier Comité-arresten over Turkije 2.420 verzoekschriften afgedaan. Het Hof stelde schendingen vast van artikel 7 en artikel 6, lid 1, en bekritiseerde een algemene benadering die onvoldoende bescherming biedt tegen willekeurige vervolging en bestraffing.

Wat de uitvoering van arresten betreft, vermeldt het jaarverslag 2025 van het Comité van Ministers dat Roemenië van alle lidstaten de grootste daling realiseerde in het aantal zaken dat nog op volledige uitvoering wachtte. Het ging om in totaal 124 zaken en 27 richtinggevende zaken. Het rapport noemt Roemenië als een positief voorbeeld van een staat die op nationaal niveau capaciteit opbouwt om de arresten van het Hof uit te voeren. Volgens Yeşil bedraagt het uitvoeringspercentage van richtinggevende arresten in Roemenië 77 procent, tegenover 68 procent in Turkije en een EU-gemiddelde van 81 procent.

De Raad van Rechters en Aanklagers, die de Roemeense delegatie zal bezoeken, is sinds 8 december 2016 geschorst als waarnemer bij het Europees Netwerk van Raden voor de Rechtspraak (ENCJ), omdat de instelling niet langer onafhankelijk wordt geacht van de uitvoerende en wetgevende macht. In 2020 stelde het ENCJ dat de situatie verder was verslechterd en omschreef het de instelling als een raad die alleen nog in naam een raad was. De schorsing is nog steeds van kracht.

Het Hof van Cassatie en het Grondwettelijk Hof, die eveneens op het programma staan, zijn de rechtscolleges waarvan de benadering van bewijs en opzet in vervolgingen die verband houden met de Gülenbeweging volgens de Grote Kamer een systemisch probleem aan het licht bracht in de zaak Yalçınkaya in 2023 en opnieuw in de zaak Yasak in mei 2026.

Op 25 augustus 2026 deed de Grote Kamer voor de derde keer uitspraak in de zaak van Osman Kavala. Het Hof beval zijn vrijlating op de vroegst mogelijke datum, oordeelde dat zijn veroordeling nietig was en wees op structurele tekortkomingen die de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de Turkse rechterlijke macht ondermijnen. Hij zit nog steeds gevangen. Ook Selahattin Demirtaş zit nog altijd in de gevangenis, ondanks arresten van de Grote Kamer uit 2018 en 2020.

Volgens de Academie krijgt de samenwerking met het Roemeense Nationaal Instituut voor de Magistratuur via het Erasmus+-programma een institutionele basis, met mobiliteitsmogelijkheden voor rechters en parketmagistraten in opleiding en gezamenlijk ontwikkeld lesmateriaal.

Op basis van elke gepubliceerde maatstaf loopt de richting van deze opleidingsrelatie tegengesteld aan de gedocumenteerde staat van dienst.