Türkiye'de İnsan Hakları

Türkiye, gazeteciler ve aktivistler dahil 2.034 sosyal medya hesabını engellediğini açıkladı

Paylaş

Türkiye, terör, dezenformasyon ve ulusal güvenliğe yönelik tehditleri gerekçe göstererek iki ay içinde 2.034 sosyal medya hesabına erişimi engellediğini açıkladı. Açıklama, bir haber kuruluşunu, bir fotoğrafçı ve yazarı ve tutukluların aileleri tarafından kurulan bir ağı etkileyen X kısıtlamalarının ayrıca kamuoyuna yansımasının ardından geldi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, 4 Eylül 2026 tarihli açıklamasında, 699 hesabın terör veya suç örgütleriyle bağlantılı oldukları iddiasıyla engellendiğini söyledi. Duran, bu grup içinde Gülen hareketiyle bağlantılı olduğu iddia edilen hesaplara özellikle dikkat çekti, ancak 699 hesabın kaçının bu kategoriye girdiğini belirtmedi.

Yetkililerin dezenformasyon yaymak, toplumsal huzursuzluğu körüklemek veya Duran’ın Türkiye’ye karşı “psikolojik operasyonlar” olarak tanımladığı faaliyetlerde bulunmakla suçladığı 1.335 hesap daha engellendi. Duran, çalışmaların savcılıklar, polisin siber suç ekipleri ve diğer kamu kurumlarının katılımıyla, kendi başkanlığının koordinasyonunda yürütüldüğünü söyledi.

Duran, önlemleri ulusal güvenliğin korunması ve terör propagandası, örgüte eleman kazandırma ve finansmanın önlenmesi için gerekli tedbirler olarak sundu. Açıklamasında engellenen hesapların kimlikleri belirtilmedi ve tek tek hesaplara yöneltilen iddiaları destekleyen herhangi bir delil sunulmadı.

Bir gün önce, 3 Eylül’de, İfade Özgürlüğü Derneği tarafından yürütülen izleme projesi EngelliWeb, X’in bazı hesapları Türkiye’den erişilemez hale getirdiğini bildirdi. Bunlar arasında Aile Dayanışma Ağı, soL Haber’in yedek hesabı ile fotoğrafçı ve yazar Fırat Erez’in hesabı da vardı.

Aile Dayanışma Ağı, CHP ve YENİ partileri tarafından yönetilen belediyelere yönelik operasyonlarda tutuklanan siyasetçi ve belediye görevlilerinin yakınları tarafından kuruldu. soL Haber açısından bu, okuyucularına ulaşma imkânına getirilen bir başka kısıtlamaydı. 924 bin takipçili önceki hesabı 3 Temmuz’da zaten engellenmişti. Böylece haber kuruluşu iki ay içinde ikinci kez hesap kısıtlamasıyla karşı karşıya kaldı.

Bianet, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen bir soruşturmanın ardından, İstanbul’daki bir sulh ceza hakimliğinin 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi uyarınca 21 X hesabına kısıtlama getirilmesine karar verdiğini bildirdi. Gösterilen gerekçe, bu hesapların sosyal medya faaliyetlerinin ulusal güvenliği tehdit ettiği iddiasıydı.

Kararlar, İstanbul Büyükşehir Belediyesi hakkındaki iddialara yanıt veren İBB Tekzip ile kent gönüllülüğü platformu İstanbul Gönüllüleri hesaplarını da kapsıyordu. EngelliWeb’in 3 Eylül tarihli haberine göre X, o tarihte bu iki hesabı henüz Türkiye’den erişilemez hale getirmemişti.

Bianet ayrıca milliyetçi hesaplar ve Ekrem İmamoğlu destekçileri dahil olmak üzere farklı siyasi çevrelerden hesapları etkileyen kısıtlamalar bulunduğunu bildirdi. Dolayısıyla kamuoyuna yansıyan tedbirler tek bir siyasi gruba veya tek bir hesap türüne yönelik değildi.

Duran, ayrı şekilde belgelenen bu X kısıtlamalarının açıkladığı iki aylık toplamın içinde yer alıp almadığını belirtmedi. Bu nedenle söz konusu kısıtlamalar aynı operasyonun teyit edilmiş bir dökümü olarak sunulamaz.

X’in kararları uyguladığı durumlarda kullanıcılar, hesabın yasal bir talep üzerine Türkiye’de erişime kapatıldığını belirten bir bildirim gördü. Kısıtlamalar tek tek paylaşımları değil, hesapların tamamını kapsadı. Böylece okuyucular söz konusu hesapların haberlerine, yorumlarına ve kamuya yönelik güncellemelerine erişemez hale geldi.

Kaynaklar

Hukuki not

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesi, ifade özgürlüğünü ve bilgi alma ve verme hakkını korur. Kısıtlamaların kanunla öngörülmüş olması, meşru bir amaç taşıması ve demokratik bir toplumda gerekli olması gerekir. Ulusal güvenlik meşru bir amaç olabilir, ancak bu durum gereklilik ve orantılılık şartlarını ortadan kaldırmaz.

Artı Media GmbH kararında (başvuru no. 2019/40078, 14 Eylül 2023 tarihli karar), Türkiye Anayasa Mahkemesi, 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi uyarınca uygulanan bir erişim engeli nedeniyle ifade ve basın özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme, hükmün keyfi müdahalelere karşı yeterli güvenceler içermediğini ve yetkililerin ilgili ve yeterli gerekçelerle zorlayıcı bir toplumsal ihtiyacın varlığını ortaya koyamadığını tespit etti.

Ahmet Yıldırım / Türkiye kararında (başvuru no. 3111/10, 18 Aralık 2012 tarihli karar), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Google Sites’ın bütünüyle engellenmesinin 10. maddeyi ihlal ettiğine hükmetti. Ulusal mahkemeler daha az kısıtlayıcı tedbirleri veya engellemenin hukuka uygun içerikler üzerindeki etkisini yeterince değerlendirmemişti. Karar, erişim engeli kararlarının kapsamına sıkı sınırlar getirilmesi ve kötüye kullanımı önlemek için etkili bir yargısal denetimin bulunması gerektiğini vurguladı.

Son Haberler

AB Temel Haklar