Türkiye'de İnsan Hakları

Adalet Bakanı, AİHM’in 947 başvuruda ihlal kararından sadece on beş gün sonra ByLock, Bank Asya ve HTS’ye dayalı 33 gözaltı daha duyurdu

Paylaş

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Hakan Fidan görüşmesinden bir gün sonra, İzmir, Eskişehir, Ağrı ve Aydın’da gerçekleştirilen dört operasyonda, aranan 35 kişiden 33’ünün gözaltına alındığını duyurdu. Bir kişinin yurt dışında olduğu belirtildi, bir kişinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.

Bakan, İzmir’deki soruşturmada şüphelilerin “ByLock yazışmaları, Bank Asya ve HTS kayıtları” üzerinden yapılan incelemeler sonucunda belirlendiğini söyledi. HTS kayıtları, telefon trafiği kayıtlarıdır.

Bunlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi’nin üç yıl önce karara bağladığı kategorilerdir. 26 Eylül 2023 tarihli Yüksel Yalçınkaya/Türkiye kararında Mahkeme, ByLock kullandığı iddia edilen, Bank Asya hesabı bulunan ve KHK ile kapatılan bir sendika ile bir derneğe üye olan bir öğretmenin mahkûmiyetinde 7. maddenin, 6/1. maddenin ve 11. maddenin ihlal edildiğini tespit etti. Mahkeme, iç hukuk mahkemelerinin ByLock kullanıldığı iddiasını, suçun gerektirdiği manevi unsuru ortaya koymadan ve bireysel koşulları incelemeden, silahlı örgüt üyeliğini kurmaya tek başına yeterli saydığına hükmetti.

Mahkeme sorunları sistemik olarak nitelendirdi. Aynı şikâyetleri dile getiren yaklaşık 8.500 başvurunun hâlihazırda önünde bulunduğunu kaydetti ve Türkiye’yi genel tedbirler almaya çağırdı.

Karar uygulanmadı. Yalçınkaya Kayseri’de yeniden yargılandı ve aynı suçlamalarla yeniden mahkûm edildi. Bakanlar Komitesi’nin, atılan adımlara ilişkin olarak haziran 2026 sonuna kadar istediği bilgi talebi cevapsız kaldı.

29 Eylül’de — bakanın duyurusundan on beş gün önce — Mahkeme, toplam 947 başvurucuyu kapsayan üç karar daha açıkladı: Ünal ve Diğerleri ile Parun ve Diğerleri kararlarında 6/1. maddenin, Korkmaz ve Diğerleri kararında ise 7. maddenin ihlal edildiğini tespit etti. Üçü de darbe girişimi sonrası terör mahkûmiyetlerinden kaynaklanıyordu.

Mahkeme temmuz 2025’te 239 ByLock başvurusunu karara bağlamış ve Türk hükûmetine 5.000 benzer başvuruyu daha bildirdiğini açıklamıştı. 31 Ağustos 2026 itibarıyla Mahkeme önünde derdest 58.100 başvurunun 23.850’i, yani yüzde 41’i Türkiye’ye ait.

Duyurunun kendisi, içerdikleri kadar içermedikleri bakımından da okunmalı. İçindeki her rakam bakana ait. Bu dosyaların hiçbirinde bir mahkeme karar vermiş değil. Söz konusu kişiler gözaltında; haklarında iddianame yok, mahkûmiyet yok. Buna rağmen açıklama, hiçbir hâkim dosyayı görmeden onları terör örgütü üyesi olarak adlandırıyor. CNN Türk’ün haberi açıklamayı aktarmakla yetiniyor, üzerine hiçbir şey eklemiyor.

Adı geçen 35 kişiden 34’ü Gülen hareketiyle ilgili soruşturmalarda, biri ise Ağrı’daki IŞİD finansmanı dosyasında. Operasyon yine de her iki örgüte yönelik olarak duyuruluyor.

En kalabalık grup için — İzmir merkezli operasyonda dört ilde gözaltına alınan 21 kişi için — açıklama hiçbir delil sunmuyor. Bu kişiler için yalnızca örgütün “güncel yapılanması içerisinde faaliyet yürüttükleri değerlendirilen” şüpheliler deniyor. Eskişehir dosyası ise, Türkiye’den gönderilen gıda ürünleri karşılığında ABD’deki bir şirket üzerinden yapılan para transferleri olarak anlatılıyor; bu transferlerin “FETÖ’nün yeniden yapılanmasının finansmanında kullanılabileceği değerlendirildi” deniyor. Bu değerlendirmenin ötesinde herhangi bir suç tanımlanmıyor.

Bakan açıklamasına, terör örgütleriyle mücadelenin “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdogan’ın liderliğinde” sürdürüldüğünü belirterek başladı. Soruşturmaları yürüten Cumhuriyet başsavcılıklarına teşekkür ederek bitirdi.

“FETÖ” ve “FETÖ/PDY” nefret ifadeleri Türkiye’deki yetkililerin adlandırmasıdır ve burada yalnızca alıntı olarak kullanılmıştır. Kuruluşumuz bu adlandırmayı benimsememektedir.

Strazburg’un, bu delil kategorilerinin Türk mahkemelerinin kullandığı biçimde bir mahkûmiyeti taşıyamayacağına hükmetmesinin üzerinden üç yıl, bunu 947 dosyada yeniden söylemesinin üzerinden on beş gün geçmişken, aynı kategoriler yeni gözaltıların dayanağı olarak duyuruluyor.

Kaynak:

Adalet Bakanı Akın Gürlek (@abakingurlek), 14 Ekim 2026 tarihli açıklama: https://x.com/abakingurlek/status/2110324466584568177

Son Haberler

AB Temel Haklar