Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Michael O’Flaherty, 15 Eylül 2026’da Türkiye’de LGBTİ+ sivil toplumuna yönelik operasyonlara ilişkin bir açıklama yayımladı. O’Flaherty, ülke genelinde LGBTİ+ sivil toplum kuruluşlarını ve insan hakları savunucularını hedef alan gözaltılara, baskınlara ve internet siteleriyle sosyal medya hesaplarına getirilen erişim engellerine dair haberlerden kaygı duyduğunu belirtti.

Komiser, Türkiye makamlarına; insan hakları ya da sivil toplum çalışması yürüttüğü için gözaltına alınan herkesin serbest bırakılması, hukuki yardıma etkili erişim, yargısal denetim ve kötü muameleye karşı koruma dâhil olmak üzere adil yargılanma güvencelerinin sağlanması ve gerek kısıtlamaların gerekse ceza soruşturmalarının hukukilik, gereklilik, ölçülülük ve masumiyet karinesi ilkelerine uygun yürütülmesi çağrısında bulundu.

O’Flaherty, eşitlik ve ayrımcılık yasağı savunuculuğunun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında korunan bir ifade ve örgütlenme biçimi olduğunu; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin, “aile değerleri” ya da “çocukların korunması” gibi gerekçelere yapılan atıfların tek başına hak kısıtlamalarını meşrulaştıramayacağını açıkça ortaya koyduğunu vurguladı.

Komiser ayrıca usule ilişkin iki konuda kaygısını dile getirdi: savunma avukatlarının soruşturma dosyalarına erişiminin kısıtlandığı ve şüphelilerden, somut ve bireyselleştirilmiş bir çıkar çatışması delili bulunmaksızın ayrı avukatlarla çalışmalarının istendiği yönündeki bilgiler. O’Flaherty, bu tür tedbirlerin hukuki yardıma etkili erişimi zayıflatabileceğini ve adil yargılanma hakkını zedeleyebileceğini belirtti.

Komiser, ceza soruşturmalarının ve gözaltıların; kişinin kimliğine, üyeliklerine, savunuculuk faaliyetine, barışçıl aktivizmine ya da hukuka uygun fon almasına değil, tanınmış bir suça ilişkin bireyselleştirilmiş delillere dayanması gerektiğini ekledi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, LGBTİ+ derneklerinin yurt dışından ve kamu kaynaklarından aldığı fonlara ilişkin soruşturmalar yürütüldüğünü açıklamıştı.

Açıklamanın ertesi günü Türkiye’de mahkemeler en az 60 kişiyi tutukladı.

Ankara’da gözaltına alınan 21 kişiden 13’ü tutuklandı. Gün içinde önce beş trans kadın, ardından gazeteci Tuğba Tekerek ile Kaos GL’nin yönetim ve denetim kurullarında görev yapan yedi asil üye tutuklandı. Ankara 6. Sulh Ceza Hâkimliği, şüphelilerin “Dernekler Kanunu’na muhalefet”, “müstehcen yayınların yayımlanmasına aracılık etmek” ve “çocuğun görebileceği yerlerde müstehcenlik” suçlarını işlediklerine dair kuvvetli suç şüphesi bulunduğunu; ayrıca kaçma ve delilleri karartma ihtimali olduğunu gerekçe gösterdi. Yedi yedek yönetim kurulu üyesi ise yurt dışına çıkış yasağı ve haftada bir gün imza atma şeklindeki adli kontrol tedbirleriyle serbest bırakıldı.

Tekerek, aynı zamanda DW Türkçe için de haber yapan serbest gazeteci. İstanbul’da gözaltına alınıp Ankara’ya götürüldü. Kaos GL Genel Yayın Yönetmeni Yıldız Tar’ın aktardığına göre Tekerek, Kaos GL için yazdığı, Gürcistan’daki LGBTİ+ hareketine ilişkin tek bir haber nedeniyle gözaltına alındı. Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), gazetecinin mesleki faaliyetinin soruşturma gerekçesine dönüştürülmesini kabul etmediklerini açıkladı.

Mersin’de gözaltına alınan 36 kişiden 28’i tutuklandı. İzmir’de ise 14 Eylül’de 18 kişiden 16’sı tutuklandı.

Ankara 4. Sulh Ceza Hâkimliği, Kaos GL’nin internet sitesi ve sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesine 11 Eylül’de, yani baskınların başlamasından iki gün önce karar vermişti.

Avrupa Komisyonu 14 Eylül’de; gözaltılar ve yürütülen adli işlemler, internet siteleri ile sosyal medya hesaplarına getirilen erişim engelleri ve sivil toplum kuruluşlarının finansmanına yönelik soruşturmalar konusunda kaygılarını dile getirdi. Avrupa Parlamentosu Türkiye Daimi Raportörü Nacho Sánchez Amor ise operasyonları “şoke edici bir tırmanış” olarak nitelendirdi.

Komiser 15 Eylül’de serbest bırakılma çağrısında bulundu. 16 Eylül itibarıyla tutuklu sayısı en az 60’a yükselmişti.