Lahey Mahkemesi’nin Amsterdam’da toplanan dairesi, 6 Temmuz 2026’da verdiği üç kararla, Gülen hareketiyle bağlantılı Türkiye vatandaşlarının sığınma başvurularının reddine ilişkin kararları iptal etti. Mahkeme, Bakanlığa bu kişilere mülteci statüsü verilmesi talimatını verdi. Kararlar 7 Temmuz’da yayımlandı ve uluslararası basına eylül ayında yansıdı.

Mahkeme, Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın 4 Haziran 2026 tarihli Quotal (C-198/25) ve Ebilum (C-440/25 PPA) kararlarını uyguladı. Bu kararlar, ulusal mahkemelerin Bakanlık kararını sınırlı bir denetime tabi tutmakla yetinmeyip, olgulara ve uluslararası koruma ihtiyacına ilişkin tam ve ex nunc (güncellenmiş) bir inceleme yapmasını; bu incelemenin, anlatının inandırıcılığına ilişkin bağlayıcı bir değerlendirmeyi de kapsamasını zorunlu kılıyor. Mahkeme bu nedenle kendi değerlendirmesini yapacağını ve artık işe, iptali istenen kararlardaki gerekçe eksikliklerini tespit etmekle başlamayacağını belirtti.

Bakanlık, başvurucuların Gülen hareketi mensubu olduğunu kabul etmiş, üç davadan ikisinde anlatılanların tamamını inandırıcı bulmuştu. Ancak başvuruları, geri dönmeleri hâlinde güncel bir zulüm riskiyle karşılaşacaklarını ortaya koyamadıkları gerekçesiyle reddetmişti.

Birinci dava, 2016 darbe girişiminin ardından gözaltına alınıp yargılanan ve sonradan beraat eden eski bir askerî öğrenciye ilişkin. Başvurucu, savcılığın dosyasının yeniden incelenmesini talep ettiğini gösteren bir Yargıtay belgesi sundu. Mahkeme, ceza davasının kapanmadığı sonucuna vardı ve eski askerî öğrencilerin Türk makamlarının özel ilgisi altında olduğuna dikkat çekti.

İkinci dava dört kişilik bir aileye ilişkin. Baba, ceza yargılamasında beraat etmesine rağmen kanun hükmünde kararnameyle yapılan ihracı 2024’te istinaf aşamasında onandı; idare mahkemesi kendisini “5. seviye” mensup olarak sınıflandırdı. Ülke bilgisine göre bu seviye, hareketin politikalarını belirlemek ve uygulamakla sorumlu kademeyi ifade ediyor. Mahkeme, bir beraat kararının yalnızca ceza hukuku bakımından yeterli delil bulunmadığı anlamına geldiğini, “bundan ne fazlası ne de azı” olduğunu belirtti ve siyasi görüş nedeniyle uygulanan cezai ve idari tedbirlerin bütününün başlı başına zulüm teşkil ettiğine hükmetti. Mahkeme ayrıca babanın bir meslektaşının davasında tanık olarak çağrıldığını, ailenin Hollanda’daki faaliyetlerinin izlendiğini ve çocukların aile bireyi olmaları nedeniyle risk altında bulunduğunu dikkate aldı.

Üçüncü dava, 7 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılan, cezaevinde işkence gördüğünü belirten, dört yıl yattıktan sonra koşullu salıverilen ve denetim süresi içinde koşulları ihlal ederek Türkiye’den ayrılan bir kişiye ilişkin. Mahkeme, polisin ailesine defalarca gittiğini, dosyasının 21. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yeniden istendiğini gösteren bir belgeyi ve başvurucunun aynı listede yer alan başka kişilerin tutuklandığına dair beyanını kayda geçirdi.

Aileye ilişkin kararda mahkeme, Gent Üniversitesi emeritus profesörü Johan Vande Lanotte’ye iki kez atıf yaptı: 1. daha önce hareketle ilişkili olduğundan şüphelenilen kişilerin yeniden makamların olumsuz ilgisi altına girebileceği tespiti ve 2. cezaevindeki Gülen hareketi mensuplarına yardım eden kişilerin bugün hareketi “yeniden yapılandırma” suçlamasıyla kovuşturulduğu tespiti konusunda. Mahkeme her iki dipnotta da, bu atfı Hollanda Danıştayı’nın 25 Mart 2026 tarihli kararından aldığını kaydetti. (Rapor linki: https://lnkd.in/p/eVTHmSVX)

Mahkeme, ret kararlarını Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı’nın 4., 18. ve 19. maddelerine ve 12 Haziran 2026’da uygulanmaya başlanan Statü Tüzüğü’ndeki mülteci statüsü koşullarına aykırı buldu.

Bir ulusal mahkeme, Bakanlığın büyük ölçüde kabul ettiği olgular temelinde Bakanlıkla taban tabana zıt bir sonuca ulaştı.