Pazar günü İstanbul’da bir sulh ceza hâkimliği, Millî Eğitim Bakanı’nın ziyareti öncesinde Kadıköy Lisesi’ne asılan bir pankart nedeniyle Nevin Tekin ile Nehir Dizdar’ı tutukladı. Pankartta “Bize gelecek yoksa sana huzur yok, Yusuf Tekin istifa” yazıyordu. Hâkimlik, suçluluklarına ilişkin somut deliller arasında “şüphelilerin pişmanlık göstermemeleri”ni de kayda geçirdi.

Pazartesi günü Sözcü, olayı “Bakan Tekin’i protesto eden iki liseli tutuklandı” başlığıyla haberleştirdi. Oysa iki genç kadın üniversite öğrencisi: Nevin Tekin İstanbul Üniversitesi’nde, Nehir Dizdar Galatasaray Üniversitesi’nde okuyor. Aynı gün başka birçok yayın organı da başlıklarında aynı hatayı yaptı; bir kısmı ANKA haber ajansını kaynak gösterdi.

O gece polis, Sözcü’nün internet sitesinin Genel Yayın Yönetmeni Ercüment İşleyen ile Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Tuğba Nur Çelik’in evlerine gitti. İkisi de sağlık kontrolünün ardından İstanbul Emniyet Müdürlüğü’nün Vatan yerleşkesine götürüldü, ifadeleri alındı ve serbest bırakıldı. İşleyen sabaha karşı üç sularında çıktı. O sırada hiçbir resmî açıklama yapılmadı; savcılık o günden bu yana da bir açıklama yapmış değil. Haber siteden kaldırıldı.

İsnat edilen suç, Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesi: halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma. 2022’de dezenformasyon yasasıyla getirildi ve cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis. Suçun oluşması için bilginin gerçeğe aykırı olması, ülkenin iç ve dış güvenliğini, kamu düzenini veya genel sağlığını ilgilendirmesi, halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak saikiyle yayılması ve kamu barışını bozmaya elverişli olması gerekiyor.

Söz konusu bilgi, 19 yaşındaki birinin hangi okula gittiğiydi.

“Haber hatasından suç, gazeteciden suçlu üretemezsiniz” diye yazdı CHP milletvekili ve avukat Mahmut Tanal; gözaltıların basın özgürlüğüne açık bir saldırı olduğunu ve hatanın, maddenin aradığı kastı taşımadığını belirtti. Eski Yargıtay Cumhuriyet savcısı Mehmet Ruşen Gültekin ise Yeniçağ’a, tek başına bir haber hatasının bu suçu oluşturamayacağını söyledi ve ikisinin neden ifadeye çağrılmak yerine gözaltına alındığını sordu.

Asıl önemli noktayı gazeteci Seyhan Avşar koydu. “Saçmalığın da bir sınırı olmalı!” diye yazdı. “Bir haberde ‘liseli’ yerine ‘üniversiteli’ denilmesi gereken bir hata varsa düzeltilir. Tekzip edilir. Gazetecilikte bunun mekanizmaları bellidir.”

Bu mekanizmalar Türk hukukunda mevcut. Basın Kanunu, bir haberde adı geçen ve haberin gerçeğe aykırı olduğunu söyleyen herkese, hâkim eliyle işletilebilen bir düzeltme ve cevap hakkı tanıyor. Bu yola başvurulduğunu kimse söylemiyor.

“Ama bunun karşılığı gazetecilerin gece yarısı evlerinden alınmasıysa,” diye sürdürdü Avşar, “artık tartıştığımız şey bir haber hatası değil; gazetecilik yapmanın sınırlarının ceza soruşturmalarıyla çizilmesidir. Bu kadar kolay gözaltı, bu kadar ağır bir yöntem normalleştirilmemeli.”

Bu silsileden iki şey çıkıyor ve ikisi de tartışmaya değil, doğrulamaya açık.

Birincisi seçicilik. Aynı ifade, aynı gün başka yayın organlarında da yer aldı. Yataklarından alınanlar ise tek bir gazetenin iki üst düzey yöneticisi oldu.

İkincisi gidişatın yönü. İç ve dış güvenlik, kamu düzeni ve genel sağlığa ilişkin dezenformasyonu karşılamak üzere çıkarılan ve Anayasa Mahkemesi’nin Kasım 2023’te muhalefetin iptal istemini oy çokluğuyla reddederek ayakta tuttuğu bir hüküm, artık iki öğrencinin lisede mi üniversitede mi olduğu meselesinde işletiliyor.

Expression Interrupted, Türkiye’de hâlen 27 gazetecinin cezaevinde olduğunu sayıyor. Sınır Tanımayan Gazeteciler, 2026 endeksinde ülkeyi 180 ülke arasında 163’üncü sıraya koyuyor.

Nevin Tekin ile Nehir Dizdar tutuklu. Başlıktaki hata onlar hakkındaydı ve o hatanın düzeltilmesi onları dışarı çıkarmıyor.