Een rechtbank in Den Haag heeft een Turks echtpaar dat wegens zijn banden met de Gülenbeweging vervolging vreest, vluchtelingenbescherming toegekend en de overheid opgedragen hun de vluchtelingenstatus te verlenen.
Rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam, 3 september 2026.
Het echtpaar, beiden 33 jaar oud, verliet Turkije in 2023. Tegen de vrouw was in 2020 een strafzaak aangespannen. Drie jaar later werd zij vrijgesproken. De man werd door de politie onder druk gezet om als anonieme getuige op te treden en kreeg te horen dat hij zou worden aangehouden als hij weigerde.
De Nederlandse immigratieautoriteiten achtten hun verklaringen geloofwaardig. Toch wezen zij de aanvraag af. Zij verwezen daarbij naar de vrijspraak van de vrouw en naar het feit dat er op dat moment voor geen van beiden een opsporingssignalering bestond, en stelden dat zij daarom geen reëel risico meer liepen.
De rechtbank volgde die redenering niet en zette uiteen waarom.
De vrouw was niet vrijgesproken omdat haar onschuld was vastgesteld, maar wegens gebrek aan bewijs. Landenrapporten laten zien dat personen die zijn vrijgesproken, vervroegd zijn vrijgelaten of tegen wie is besloten niet verder te vervolgen, vaak onder verdenking blijven staan en op elk moment opnieuw het voorwerp van een onderzoek kunnen worden.
Beiden hadden hulp verleend aan families van gedetineerde leden van de Gülenbeweging. In Turkije is dit op zichzelf een grond voor vervolging geworden onder de beschuldiging van betrokkenheid bij de “herstructurering” van de beweging.
Ook familieleden lopen risico. De man is zowel echtgenoot als broer van personen die ervan worden beschuldigd tot de Gülenbeweging te behoren. Rapporten beschrijven hoe echtgenoten en broers of zussen soms op vrijwel willekeurige wijze worden vervolgd.
De druk stopt evenmin aan de grens. Beiden zijn in Nederland actief bij een organisatie die als verbonden met de Gülenbeweging wordt beschouwd en die volgens de beschikbare informatie wordt gevolgd door de Turkse autoriteiten en inlichtingendiensten.
De rechtbank beoordeelde al deze omstandigheden in samenhang en kwam tot de conclusie dat er bij terugkeer een reëel risico op vervolging bestaat.
Tot het bewijsmateriaal waarop de rechtbank zich baseerde, behoort ook het rapport van prof. Johan Vande Lanotte van januari 2025. Dat rapport documenteert de toename van vervolgingen wegens vermeende “herstructurering” tegen personen wier enige handeling bestond uit het helpen van families van gedetineerden.
De overheid kan nog tegen de uitspraak opkomen.
