Mehmet Pehlivan is de advocaat van Ekrem İmamoğlu, de gedetineerde burgemeester van de grootstedelijke gemeente Istanbul. Hij werd op 19 juni 2025 in voorlopige hechtenis genomen en wordt vervolgd wegens “lidmaatschap van een organisatie die is opgericht met het oogmerk strafbare feiten te plegen”. In de tenlastelegging worden hem onder meer de volgende handelingen verweten: zijn cliënt zo goed mogelijk verdedigen en helpen bij het verzamelen van bewijs in het voordeel van de beklaagde.
Volgens het Turkse recht is toestemming van het ministerie van Justitie vereist om een advocaat te onderzoeken voor gedragingen die voortvloeien uit de uitoefening van zijn beroep. Pehlivan wees hierop. Het openbaar ministerie zette het onderzoek toch voort. Op de dag van zijn aanhouding verklaarden de Unie van Turkse Balies, 80 provinciale balies en talrijke buitenlandse balies dat zijn detentie onrechtmatig was.
Pehlivan zit inmiddels 439 dagen in voorlopige hechtenis. Zijn advocaten stellen dat het Turkse strafprocesrecht de maximale duur van de voorlopige hechtenis voor dit strafbare feit tot één jaar beperkt en dat die termijn al maanden geleden is verstreken. Hij wordt vastgehouden in een eenpersoonscel in de hoogbeveiligde gevangenis Karatepe in Çorlu.
Op 31 augustus publiceerde Cumhuriyet een tekst die Pehlivan vanuit die cel had geschreven en had opgevat als een gids voor het verblijf in de gevangenis. Hij beschrijft dat hij alleen gaat sporten, alleen naar de luchtplaats gaat en dat de spreekcabines voor advocatenbezoek zowat de enige plek zijn waar hij iemand anders kan tegenkomen. Hij vertelt dat hij om een fitnessmat had gevraagd, maar dat de gevangenisadministratie dit verzoek bij een schriftelijke beslissing van een commissie afwees met als reden dat hij zichzelf of iemand anders ermee zou kunnen verwonden.
Hij eindigt zijn tekst door juist het kader af te wijzen dat de vorm van zijn eigen tekst lijkt op te roepen. Gevangenissen zijn, schrijft hij, geen ervaringscentra. Hij wijst erop dat in Turkse gevangenissen honderden mensenrechtenschendingen voortduren, dat zijn dagen in zware isolatie verlopen en dat hij tijdens bezoekdagen wordt geconfronteerd met de vragen van zijn driejarige dochter. Hij weet niet hoe hij een onzeker later moment moet uitleggen aan een kind dat nog geen besef van tijd heeft.
Een advocaat zit al veertien maanden in de gevangenis omdat hij een cliënt vertegenwoordigde. Vanuit zijn cel schrijft hij hoe hij daarmee probeert om te gaan.
Bronnen
Juridische toelichting
Beginsel 18 van de VN-Basisbeginselen betreffende de rol van advocaten bepaalt dat advocaten niet mogen worden vereenzelvigd met hun cliënten of met de zaken van hun cliënten vanwege de uitoefening van hun professionele taken. Beginsel 16 verplicht staten ervoor te zorgen dat advocaten hun beroepsmatige taken kunnen uitvoeren zonder intimidatie, belemmering of ongepaste inmenging. Beginsel 20 beschermt hun professionele verklaringen voor de rechtbank.
Een tenlastelegging die het verdedigen van een cliënt en het verzamelen van bewijs in diens voordeel als elementen van een strafbaar feit aanmerkt, is niet verenigbaar met deze beginselen. Zij staat er rechtstreeks mee op gespannen voet.
Artikel 5, lid 3, van het EVRM geeft een persoon in voorlopige hechtenis het recht om binnen een redelijke termijn te worden berecht of hangende het proces in vrijheid te worden gesteld. Wanneer het nationale recht zelf een maximale duur van de voorlopige hechtenis vastlegt en die termijn is verstreken, roept de voortzetting van de detentie ook vragen op in het licht van artikel 5, lid 1.
