22-28 Haziran 2026
Keyfi Gözaltı ve Tutuklamalar
Hafta boyunca savcılar en az 22 kişi hakkında Gülen hareketiyle irtibatlı oldukları gerekçesiyle gözaltı kararı verdi. Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklama Çalışma Grubu (WGAD) tarafından Ekim 2020’de yayımlanan bir görüş belgesinde söz konusu grupla bağlantılı olduğu iddia edilen kişilerin geniş çaplı ve sistematik olarak hürriyetinden mahrum bırakılmasının insanlığa karşı suç teşkil edebileceği belirtildi. Derneğimiz 15 Temmuz darbe girişiminden bu yana gerçekleşen Gülen hareketi bağlantılı toplu gözaltı uygulamalarını detaylı bir veritabanı vasıtasıyla sistematik olarak kayda geçirmektedir.
Zorla Kaybedilmeler
Hafta boyunca, 2016-2018 yılları arasındaki olağanüstü hal döneminde görevinden ihraç edilen ve 6 Ağustos 2019 tarihinde ortadan kaybolduğu ihbar edilen eski kamu çalışanı Yusuf Bilge Tunç’tan bir haber alınamadı. Tunç’un ortadan kaybolması 2016 yılından bu yana yaşanan ve Türk hükümetinin dahil olduğuna dair güçlü bulgular içeren bir dizi zorla kaybedilme vakasının son örneklerinden biri oldu.
Toplantı ve Örgütlenme Özgürlüğü
25 Haziran: Türkiye, NATO Zirvesi öncesinde 13 günlük eylem yasağı da dâhil olmak üzere uyguladığı kapsamlı güvenlik önlemleri nedeniyle eleştirildi.
28 Haziran: Türk polisi, İstanbul’da yasaklanan Onur Yürüyüşü sırasında bir gazetecinin de aralarında bulunduğu en az 50 kişiyi gözaltına aldı. Yetkililer LGBTİ+ etkinlikleri ve ilgili faaliyetlere yönelik kısıtlamaları daha da artırdı.
İfade ve Basın Özgürlüğü
22 Haziran: Türk makamları, İstanbul Onur Haftası öncesinde kadın ve LGBTİ+ hakları alanında faaliyet gösteren kuruluşlara ait 57 X hesabına erişim engeli getirdi.
22 June: Türkiye’de hazırlanan yeni bir medya yasa teklifi, Basın İlan Kurumu’na yeniden yaptırım yetkisi verilmesini öngörüyor. Muhalefet, teklifin Anayasa Mahkemesi kararına rağmen bağımsız medya üzerindeki baskıyı yeniden artıracağı uyarısında bulundu.
24 Haziran: Çok sayıda Türk medya kuruluşunun 2026 NATO Zirvesi’ni izlemek için yaptığı akreditasyon başvurusu reddedildi.
27 Haziran: Türk makamları, komedyen Deniz Göktaş’ın gösterisinden Cumhurbaşkanı Erdoğan hakkında yapılan esprileri içeren X paylaşımlarına, milli güvenlik ve kamu düzeni gerekçesiyle erişim engeli getirdi.
İnsan Hakları Savunucuları
24 Haziran: Birleşmiş Milletler özel raportörleri, Türkiye’nin iki kadın çevre savunucusunu barışçıl çevre mücadelesi ve ifade özgürlüğünü kullanmaları nedeniyle yargılaması, gözaltına alması ve yargısal tacize maruz bırakmasına ilişkin endişelerini dile getirdi.
Yargı Bağımsızlığı ve Hukuk Devleti
23 Haziran: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Gülen hareketiyle bağlantılı oldukları iddiasıyla terör suçundan mahkûm edilen 893 başvurucu hakkında daha adil yargılanma hakkı ile “kanunsuz ceza olmaz” ilkesinin ihlal edildiğine karar vererek Yalçınkaya kararındaki içtihadını bir kez daha teyit etti.
23 Haziran: CHP’li Adalar Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat ile Mersin’in Silifke Belediye Başkanı Mustafa Turgut, ayrı soruşturmalar kapsamında yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma iddialarıyla tutuklandı. Böylece tutuklu CHP’li belediye başkanı sayısı 23’e yükseldi.
27 Haziran: Bir Türk mahkemesi, NATO Zirvesi öncesinde düzenlenen geniş çaplı operasyon kapsamında gazeteciler, akademisyenler, avukatlar ve çevre gönüllülerinin de aralarında bulunduğu 178 kişinin tutuklanmasına karar verdi.
Kürt Azınlık
22 Haziran: Bir Türk mahkemesi, yeniden görülen davada eski belediye başkanı ve Kürt kadın hakları savunucusu Ayşe Gökkan’ı terör suçlamaları kapsamında 19 yıldan fazla hapis cezasına mahkûm etti.
Mülteciler ve Göçmenler
27 Haziran: BBC’nin araştırmasına göre, Türk sınır güçlerinin İran sınırı yakınlarında Afgan göçmenleri dövdüğü, soyduğu ve dondurucu hava koşullarında zorla geri ittiği iddia edildi. İddialara göre 11 kişi uzuvlarını kaybederken en az 20 kişi hayatını kaybetti. Türk hükümeti iddiaları reddetti.
İşkence ve Kötü Muamele
26 Haziran: İnsan hakları örgütleri, Türkiye’de işkence, polis şiddeti ve cezaevlerinde kötü muamelenin yaygınlığını koruduğunu belirterek, 2026 yılının ilk beş ayında barışçıl protestolar sırasında en az 2.019 kötü muamele vakasının belgelendiğini, cezasızlığın sürdüğünü ve cezaevi koşullarının kötüleştiğini açıkladı.
Ulusötesi Baskı
26 Haziran: Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM), Türkiye’yi sınır ötesi baskının en fazla uygulandığı 10 ülke arasında gösteren bir kararı kabul etti. Kararda sınır ötesi kaçırmalar, gözetim faaliyetleri, sürgündeki gazetecilere yönelik saldırılar ve hükümet muhaliflerini hedef almak amacıyla uluslararası hukuki mekanizmaların kötüye kullanıldığı iddialarına yer verildi.
Cinsiyet Hakları
23 Haziran: Türk makamları, gazeteci ve LGBTİ+ hakları savunucusu Yıldız Tar’ı Ankara’da görülecek duruşması öncesinde gözaltına aldı.
