9-15 Mart 2026
Keyfi Gözaltı ve Tutuklamalar
Hafta boyunca savcılar en az 2 kişi hakkında Gülen hareketiyle irtibatlı oldukları gerekçesiyle gözaltı kararı verdi. Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklama Çalışma Grubu (WGAD) tarafından Ekim 2020’de yayımlanan bir görüş belgesinde söz konusu grupla bağlantılı olduğu iddia edilen kişilerin geniş çaplı ve sistematik olarak hürriyetinden mahrum bırakılmasının insanlığa karşı suç teşkil edebileceği belirtildi. Derneğimiz 15 Temmuz darbe girişiminden bu yana gerçekleşen Gülen hareketi bağlantılı toplu gözaltı uygulamalarını detaylı bir veritabanı vasıtasıyla sistematik olarak kayda geçirmektedir.
Keyfi Yaşam Hakkı İhlalleri
13 Mart: 2016 darbe girişimi sonrasında çıkarılan olağanüstü hal kararnameleriyle görevden alınan eski imam Ömer Alaca, Van’da 502 gün cezaevinde kaldıktan sonra gelişen dördüncü evre kolon kanseri nedeniyle hayatını kaybetti; Alaca, hastalığı cezaevinde ortaya çıkmasına rağmen zamanında tahliye edilmediğini söylemişti.
Zorla Kaybedilmeler
Hafta boyunca, 2016-2018 yılları arasındaki olağanüstü hal döneminde görevinden ihraç edilen ve 6 Ağustos 2019 tarihinde ortadan kaybolduğu ihbar edilen eski kamu çalışanı Yusuf Bilge Tunç’tan bir haber alınamadı. Tunç’un ortadan kaybolması 2016 yılından bu yana yaşanan ve Türk hükümetinin dahil olduğuna dair güçlü bulgular içeren bir dizi zorla kaybedilme vakasının son örneklerinden biri oldu.
Toplantı ve Örgütlenme Özgürlüğü
13 Mart: Kocaeli’de bir mahkeme, Mart 2025’te Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasının ardından başlayan protestolar sırasında bir polis memuruna hakaret ettiği iddiasıyla CHP gençlik kolları yöneticisi Özlem Ünal’a ertelenmiş para cezası verdi.
İfade ve Basın Özgürlüğü
11 Mart: Kürt yönetmen Rojhilat Aksoy, Diyarbakır’da Ermeni soykırımını konu alan Aurora’s Sunrise adlı animasyon belgeselini gösterdiği gerekçesiyle “Türk milletini aşağılama” suçlamasıyla yargılanıyor.
12 Mart: İstanbul’da bir mahkeme, sağ ideolojiye yönelik eleştirileri nedeniyle “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçundan gazeteci Enver Aysever’i 10 ay hapis cezasına çarptırdı ancak hükmün açıklanmasını geri bırakarak tahliyesine karar verdi.
12 Mart: Türk savcılar, tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve CHP’nin cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun mesajlarını yayımlayan “Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi” adlı X hesabı hakkında cumhurbaşkanına hakaret ve yanıltıcı bilgi yayma iddialarıyla soruşturma başlattı.
12 Mart: İstanbul’da bir mahkeme, gazeteciler Nazlı Ilıcak ve Ahmet Altan’ı 2016 darbe girişimiyle bağlantılı yorumları nedeniyle Gülen hareketine üye olmamakla birlikte yardım ettikleri iddiasıyla görülen üçüncü yeniden yargılamada daha düşük hapis cezalarına çarptırdı.
12 Mart: Bir istinaf mahkemesi, Yalova’da AKP milletvekili Meliha Akyol’a ait olduğu iddia edilen yasak park edilmiş bir aracı ihbar ederken polisleri canlı yayında gösterdikleri gerekçesiyle Recep Adıgüzel ve Berkant Fitoz hakkında verilen iki yıl bir ay hapis cezalarını onadı.
Yargı Bağımsızlığı ve Hukuk Devleti
10 Mart: Türk savcılar, tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun yargılandığı davaya bakan hakimleri eleştirdiği gerekçesiyle CHP Genel Başkanı Özgür Özel hakkında hakaret iddiasıyla soruşturma başlattı; İmamoğlu hakkında toplamda 2.430 yıla kadar hapis cezası talep ediliyor.
12 Mart: İstanbul’da bir mahkeme, HKP lideri Nurullah Efe Ankut’u basına yaptığı açıklamalar nedeniyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret suçlamasıyla ev hapsine aldı.
13 Mart: Türkiye’de yetkililer, Kuşadası’nın CHP’li belediye başkanı Ömer Günel’i ve beş kişiyi rüşvet ve görevi kötüye kullanma soruşturması kapsamında gözaltına aldı; operasyon, 2024 yerel seçimlerinin ardından muhalefet belediyelerini hedef alan son yargı adımı olarak görülüyor.
Kürt Azınlık
10 Mart: Türk savcılar, Cizre’de düzenlenen protestoları takip ederken gözaltına alınan Kürt gazeteci Nedim Oruç hakkında haberleri ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle terör suçlamalarıyla iddianame hazırladı.
Mülteciler ve Göçmenler
9 Mart: Antalya’nın Finike açıklarında düzensiz göçmenleri taşıyan bir teknenin Türk sahil güvenlik gemisiyle çarpışması sonucu aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 14 Afgan göçmen hayatını kaybetti; 15 kişi ise kıyıya ulaştıktan sonra gözaltına alındı.
12 Mart: Alisher Sakhatov ve Abdulla Orusov adlı iki Türkmen aktivist, Türkiye Anayasa Mahkemesi’nin sınır dışı edilmelerini durdurma kararına rağmen bir geri gönderme merkezinden serbest bırakıldıktan sonra kayboldu.
