6-12 Ekim 2025
Keyfi Gözaltı ve Tutuklamalar
Hafta boyunca savcılar en az 22 kişi hakkında Gülen hareketiyle irtibatlı oldukları gerekçesiyle gözaltı kararı verdi. Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklama Çalışma Grubu (WGAD) tarafından Ekim 2020’de yayımlanan bir görüş belgesinde söz konusu grupla bağlantılı olduğu iddia edilen kişilerin geniş çaplı ve sistematik olarak hürriyetinden mahrum bırakılmasının insanlığa karşı suç teşkil edebileceği belirtildi. Derneğimiz 15 Temmuz darbe girişiminden bu yana gerçekleşen Gülen hareketi bağlantılı toplu gözaltı uygulamalarını detaylı bir veritabanı vasıtasıyla sistematik olarak kayda geçirmektedir.
Zorla Kaybedilmeler
Hafta boyunca, 2016-2018 yılları arasındaki olağanüstü hal döneminde görevinden ihraç edilen ve 6 Ağustos 2019 tarihinde ortadan kaybolduğu ihbar edilen eski kamu çalışanı Yusuf Bilge Tunç’tan bir haber alınamadı. Tunç’un ortadan kaybolması 2016 yılından bu yana yaşanan ve Türk hükümetinin dahil olduğuna dair güçlü bulgular içeren bir dizi zorla kaybedilme vakasının son örneklerinden biri oldu.
Toplantı ve Örgütlenme Özgürlüğü
9 Ekim: Tokat Valiliği, 9 Ekim 2025 tarihinde yaptığı açıklamayla il genelinde üç gün süreyle tüm toplantı, yürüyüş, basın açıklaması, protesto, miting, oturma eylemi, açlık grevi, anma töreni ve benzeri etkinlikleri yasakladı.
İfade ve Basın Özgürlüğü
9 Ekim: Türk makamları, “ulusal güvenlik ve kamu düzeni” gerekçesiyle Sendika.org’un X hesabına erişimi engelledi. Bu, 2001 yılından bu yana siteye yönelik 65. yasaklama kararı oldu.
7 Ekim: Eski AKP milletvekili Hüseyin Kocabıyık, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve iktidar partisini kayırmacılıkla suçlamasının ardından, Cumhurbaşkanına hakaret suçlamasıyla (TCK 299. madde) tutuklandı.
8 Ekim: YouTube, Türk makamlarının şikâyeti üzerine sürgündeki gazeteci Ahmet Nesin’in kanalını engelledi. Bu, Ankara’nın yurt dışındaki eleştirmenleri susturma ve Cumhurbaşkanına hakaret (TCK 299) gibi yasalarla muhalefeti yargılama çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
10 Ekim: İstanbul’daki bir mahkeme, gazeteci Melisa Gülbaş’ı 2023 yılında Boğaziçi Üniversitesi’ndeki kayyum yönetimiyle ilgili yazdığı yazı nedeniyle kamu görevlisine hakaret suçundan (TCK 125/3) suçlu buldu ve 7.080 TL (220 dolar) para cezasına çarptırdı.
10 Ekim: Diyarbakır’daki Newroz kutlamaları sırasında 2017’de polis tarafından öldürülen üniversite öğrencisi Kemal Kurkut’un fotoğrafını çeken gazeteci Abdurrahman Gök hakkında, PKK üyeliği suçlamasıyla dördüncü iddianame düzenlendi. 2022 tarihli gizli tanık ifadesine dayanan dava, mevcut terör davasıyla birleştirildi ve bir sonraki duruşma 25 Kasım’a ertelendi.
Yargı Bağımsızlığı ve Hukuk Devleti
10 Ekim: Türkiye’nin ana muhalefet partisi CHP’nin eski Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem, 20 kişiyle birlikte Bursa merkezli bir rüşvet ve kara para aklama soruşturmasında gözaltına alındı. Savcılar, Erdem’i suç örgütü kurmakla suçlarken, polis üç ilde eş zamanlı operasyon düzenledi. CHP, geçen yıl ekim ayından bu yana yargı yoluyla artan baskı altında bulunuyor.
Mülteciler ve Göçmenler
10 Ekim: BM mülteci statüsüne sahip ve Kanada’ya yerleştirilmesi onaylanan Kürt insan hakları aktivisti Soran Aram, Ankara’da gözaltına alındı ve geri gönderme merkezine sevk edildi. Aram, burada daha önce idam cezasına çarptırıldığı İran’a sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya.
İşkence ve Kötü Muamele
9 Ekim: Gülen hareketiyle bağlantılı olduğu iddiasıyla mahkûm edilen ve beş aylık hamile olan Leyla Arslan, hamile kadınların cezalarının ertelenmesini öngören Türk yasalarına rağmen Edirne’de cezaevine konuldu. Eşi, yüksek riskli gebeliği nedeniyle Arslan’ın sağlığının ciddi tehlike altında olduğunu belirtti.
Kadın Hakları
9 Ekim: BM özel raportörleri, Türkiye’nin kadın hakları savunucularına yönelik baskıları konusunda endişelerini dile getirdi. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu ve Rosa Kadın Derneği gibi gruplardan aktivistlere karşı terörle mücadele ve ceza yasalarının kötüye kullanıldığını belirterek, hükümeti mevzuatını uluslararası insan hakları standartlarıyla uyumlu hale getirmeye çağırdı.
