15-21 Haziran 2026
Keyfi Gözaltı ve Tutuklamalar
Hafta boyunca savcılar en az 19 kişi hakkında Gülen hareketiyle irtibatlı oldukları gerekçesiyle gözaltı kararı verdi. Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklama Çalışma Grubu (WGAD) tarafından Ekim 2020’de yayımlanan bir görüş belgesinde söz konusu grupla bağlantılı olduğu iddia edilen kişilerin geniş çaplı ve sistematik olarak hürriyetinden mahrum bırakılmasının insanlığa karşı suç teşkil edebileceği belirtildi. Derneğimiz 15 Temmuz darbe girişiminden bu yana gerçekleşen Gülen hareketi bağlantılı toplu gözaltı uygulamalarını detaylı bir veritabanı vasıtasıyla sistematik olarak kayda geçirmektedir.
15 Haziran: Bir Türk mahkemesi, 9 aylık bebeğinin sağlık durumu ve emzirilmeye ihtiyaç duyduğunu mahkemede belirtmesine rağmen, Rümeysa Şanal’ın tutuklanmasına karar verdi. Şanal, bebeğiyle birlikte cezaevine gönderildi.
Keyfi Yaşam Hakkı İhlalleri
18 Haziran: Bir Türk mahkemesi, 2009 yılında evinin balkonunda otururken başına isabet eden gaz fişeği nedeniyle yaşamını yitiren 18 aylık Mehmet Uytun’un ölümüne ilişkin davada uzman çavuş Hakan Alkan hakkında beraat kararı verdi.
19 Haziran: Gülen hareketiyle bağlantılı olduğu iddiasıyla tutuklu bulunan eski polis memuru Durmuş Zorlu, bu yıl yeniden cezaevine gönderilmesinin ardından tutulduğu İzmir Kırıklar Cezaevi’nde geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.
Zorla Kaybedilmeler
Hafta boyunca, 2016-2018 yılları arasındaki olağanüstü hal döneminde görevinden ihraç edilen ve 6 Ağustos 2019 tarihinde ortadan kaybolduğu ihbar edilen eski kamu çalışanı Yusuf Bilge Tunç’tan bir haber alınamadı. Tunç’un ortadan kaybolması 2016 yılından bu yana yaşanan ve Türk hükümetinin dahil olduğuna dair güçlü bulgular içeren bir dizi zorla kaybedilme vakasının son örneklerinden biri oldu.
19 Haziran: İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden birinde yönetici olarak görev yapan ve Ekrem İmamoğlu davasında sanık olan Erhan Karaal, kaçırılıp elleri ve ayakları bağlanarak ağır şekilde darbedildikten sonra sağ olarak bulundu.
Toplantı ve Örgütlenme Özgürlüğü
16 Haziran: Türkiye’de özel okul öğretmenleri ile kamuya atanamayan öğretmen adayları, daha iyi çalışma koşulları, adil öğretmen atamaları ve mülakat sisteminin kaldırılması talepleriyle Ankara’da polis müdahalesinin ardından açlık grevine başladı.
İfade ve Basın Özgürlüğü
17 Haziran: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, deneyimli gazeteci Tuncer Çetinkaya’nın yaklaşık iki yıl boyunca yeterli hukuki gerekçe olmaksızın tutuklu yargılanması nedeniyle Türkiye’nin hak ihlalinde bulunduğuna karar verdi.
19 Haziran: Bir Türk mahkemesi, İstanbul’daki Filistin yanlısı bir gösteride Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret ettiği iddiasıyla aktivist Yunus Kılıç’a 11 ay hapis cezası verdi; cezanın infazı ertelendi.
19 Haziran: Türk makamları, gazeteci İsmail Arı’nın basın kartını, resmi kayıtlara göre bulunmayan bir sabıka kaydını gerekçe göstererek, tutuklu bulunduğu sırada iptal etti.
19 Haziran: Türkiye’de küresel çevrim içi imza platformu Change.org’a mahkeme kararıyla erişim engeli getirildi.
İnsan Hakları Savunucuları
17 Haziran: Türk makamları, Etkin Haber Ajansı’nın (ETHA) ortaklarından insan hakları savunucusu Mehmet Acettin’i, sol görüşlü medya mensuplarını hedef alan bir soruşturma kapsamında terörizmin finansmanı suçlamasıyla gözaltına aldı.
Yargı Bağımsızlığı ve Hukuk Devleti
16 Haziran: Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmamasını gerekçe göstererek Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ ve Osman Kavala’nın derhal serbest bırakılması çağrısını yineledi.
17 Haziran: Türk polisi, İzmir’in Seferihisar ilçesi Belediye Başkan Yardımcısı İbrahim Gökhan Pehlivan’ın da aralarında bulunduğu 15 kişiyi rüşvet soruşturması kapsamında gözaltına aldı. Ayrı bir soruşturmada tutuklanan İstanbul Silivri Belediye Başkanı Bora Balcıoğlu ise görevden uzaklaştırıldı.
19 Haziran: Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in de aralarında bulunduğu 12 muhalefet milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına yönelik fezlekeler ulaştı.
19 Haziran: Türk makamları, CHP’li Adalar Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat ile Mersin’in Silifke Belediye Başkanı Mustafa Turgut’u yeni yolsuzluk soruşturmaları kapsamında gözaltına aldı.
Cezaevi Koşulları
15 Haziran: Vicdan Vakfı’nın yayımladığı rapora göre, anneleriyle birlikte cezaevinde yaşayan 6 yaş altındaki çocukların yaklaşık beşte dördünde gelişim geriliği görülürken, yüzde 81’inden fazlası cezaevi koşulları nedeniyle psikolojik zarar görüyor.
Mülteciler ve Göçmenler
16 Haziran: Göçmen Mülteci Dayanışma Ağı’nın yeni raporuna göre, İstanbul’da yaşayan Suriyeli kadınlar, çocuklar ve LGBTİ+ bireyler; artan sınır dışı edilme korkusu ve Suriye’ye dönüş baskısı nedeniyle sağlık hizmetlerine, eğitime ve hukuki korumaya erişimde giderek daha fazla engelle karşılaşıyor.
İşkence ve Kötü Muamele
18 Haziran: Sosyal medyada başlatılan bir kampanya, Gülen hareketiyle bağlantılı olduğu iddiasıyla tutuklu bulunan ve ağır sağlık sorunları yaşayan 74 yaşındaki Abdullah Tırpan’ın acilen tahliye edilmesi çağrısında bulundu.
Ulusötesi Baskı
18 Haziran: Berlin Eyaleti Anayasayı Koruma Teşkilatı, Türkiye Milli İstihbarat Teşkilatı’nın (MİT) Berlin’de istihbarat faaliyetleri yürüttüğünü ve hükümet yanlısı Türk diasporası üyelerinden Gülen hareketiyle bağlantılı olduğu iddia edilen kişiler hakkında bilgi topladığını açıkladı.